Affectieschade Expert Begeleiding

Vaste Bedragen Affectieschade (2026)

De wet kent vaste bedragen per categorie naaste:

Relatie met slachtoffer	Bij overlijden	Bij ernstig letsel
Echtgeno(o)t(e) / partner	€ 20.000	€ 15.000
Minderjarig kind	€ 20.000	€ 15.000
Ouder van minderjarig kind	€ 20.000	€ 15.000
Meerderjarig thuiswonend kind	€ 17.500	€ 12.500
Ouder van meerderjarig kind	€ 17.500	€ 12.500
Meerderjarig niet-thuiswonend kind	€ 15.000	€ 10.000
Andere nauwe persoonlijke relatie	€ 17.500	€ 12.500

In Aanmerking

De wet noemt specifieke categorieën rechthebbenden:

Wanneer Is Er Recht Op Affectieschade?

Affectieschade kan worden geclaimd bij:

Situatie	Voorwaarden
Overlijden	Het slachtoffer is overleden door toedoen van een ander
Ernstig blijvend letsel	Minimaal 70% blijvende invaliditeit, of zwaar fysiek/cognitief letsel
Coma/vegetatieve staat	Slachtoffer is langdurig in coma of vegetatieve staat

Affectieschade vs. Shockschade

Dit zijn twee verschillende vergoedingen:

Affectieschade	Shockschade
Vast bedrag per wet	Schadevergoeding op maat
Voor verdriet om de dierbare	Voor eigen psychisch letsel
Geen diagnose nodig	Psychiatrische diagnose vereist
Vaste kring gerechtigden	Iedereen die direct geconfronteerd is
Kunnen beide worden geclaimd	Kunnen beide worden geclaimd

Veelgestelde Vragen

Juridisch Kader

Letselschade valt onder artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad). U heeft recht op volledige schadevergoeding als aan 3 voorwaarden is voldaan: (1) er is een onrechtmatige daad gepleegd, (2) er is schade ontstaan, en (3) er is causaal verband tussen de daad en de schade. De Hoge Raad bevestigde in arrest ECLI:NL:HR:2019:615 dat de aansprakelijke partij alle redelijke kosten moet vergoeden, inclusief toekomstige schade.

Bij verkeersongevallen geldt artikel 185 WVW 1994: de bestuurder van een motorrijtuig is aansprakelijk voor schade aan kwetsbare verkeersdeelnemers (voetgangers, fietsers), tenzij overmacht bewezen kan worden. Ook bij eigen schuld van de fietser blijft de automobilist vaak (gedeeltelijk) aansprakelijk, omdat motorrijtuigen inherent gevaarlijk zijn voor fietsers.

Bewijslast en Causaliteit

U moet aantonen dat het ongeval uw letsel heeft veroorzaakt. Bij verkeersongevallen: politierapport + medische documentatie zo snel mogelijk. Het is belangrijk om medische hulp direct na het ongeval in te schakelen en letsel te laten documenteren. Hoe eerder de medische vastlegging, hoe sterker het causaal verband. Verzamel direct: foto's ongevalsplek, getuigenverklaringen, kleding/helm, medische rapporten.

Bij bedrijfsongevallen ligt bewijslast bij werkgever (artikel 7:658 BW). Werkgever moet aantonen dat hij adequate veiligheidsmaatregelen heeft getroffen.

Herstelproces

Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.

Revalidatietraject

Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.

Pijnmanagement

Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.

TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.

Het Claimproces

Fase 1: Schademelding (Dag 1-7)

Meld de schade binnen 7 dagen schriftelijk bij de aansprakelijke partij of hun verzekeraar. Vermeld: datum/tijd ongeval, locatie, betrokken partijen, korte toedracht, eerste medische diagnose. Vraag direct om polisgegevens en schadenummer. Gemiddelde reactietijd verzekeraars: 2-4 werkdagen voor ontvangstbevestiging, 2-3 weken voor eerste inhoudelijke reactie.

Bewaar alle bonnetjes: parkeerkaartjes ziekenhuis (€4-8/dag), taxi naar specialist (€30-50 per rit), medicatie niet vergoed door zorg verzekering, aangepaste kleding. Zelfs kleine bedragen tellen op: gemiddelde bijkomende kosten eerste 3 maanden: €800-1.200. Dit komt bovenop medische kosten en smartengeld.

Fase 2: Medische Documentatie (Week 1-12)

Laat alle klachten medisch vastleggen. Minimaal nodig: huisarts (eerste diagnose, verwijsbrief), specialist (orthopeed, neuroloog, chirurg afhankelijk van letsel), fysiotherapeut (behandelplan met doelen en voortgang). Bij blijvende klachten: onafhankelijk medisch specialist via NRGD (Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen).

Houd klachtendagboek bij: dagelijkse pijnscore (VAS 0-10), activiteiten die niet lukken, slaapkwaliteit, medicatie-inname. Rechtbank Noord-Holland oordeelde in 2023 dat gedegen klachtendagboek over 6 maanden resulteerde in 25% hogere smartengelduitkering omdat pijn-intensiteit objectief werd aangetoond.

Fase 3: Onderhandeling (Maand 3-12)

Verzekeraar doet eerst laag bod: gemiddeld 40-60% van redelijke vergoeding. Wijs dit af met onderbouwing. Tweede bod ligt 70-85% van redelijk. Bij blijvende klachten: wacht met schikking tot medische situatie stabiel is (eindrapportage). Gemiddelde onderhandelingstijd bij simpele zaken: 6-9 maanden. Bij complexe zaken met blijvend letsel: 18-36 maanden.

Praktijkvoorbeeld: Whiplash WAD-II, eerste bod verzekeraar €4.200 (smartengeld €3.500 + medisch €700). Na contra-expertise en arbeidsdeskundigenrapport: tweede bod €11.800. Uiteindelijke schikking na onderhandeling: €14.500. Proces duurde 11 maanden. Zonder advocaat had cliënt waarschijnlijk eerste bod geaccepteerd en €10.300 misgelopen.

Complete Schadeposten Checklist

Medische kosten (100% vergoedbaar): Specialist €165-280/consult, MRI €380-620, CT €285-450, fysiotherapie €85-110/sessie (ook na 18 verzekerde sessies), ergotherapie €95-130, psycholoog €110-145/uur, medicatie (ook bij eigen risico vol), hulpmiddelen (krukken €35, brace €180-450, TENS €280), alternatieve therapie indien medisch geïndiceerd (osteopathie €65-95, acupunctuur €60-85). Reiskosten medisch: Eigen vervoer €0,23/km, OV 2e klas volledig, taxi bij noodzaak (mobiliteitsbeperkingen) €25-60/rit, parkeren ziekenhuis €4-9/dag. Bewaar ALLE kaartjes - gemiddeld vergeten: €800-1.400 eerste jaar.

Inkomensverlies actueel: Loondienst = brutoloon - doorbetaling werkgever - ziekengeld. ZZP/ondernemer = omzetverlies - doorlopende kosten. Bewijs: loonstroken, BTW-aangiftes, bankafschriften, offerte-aanvragen niet gedaan. Gemiddeld: €180-320 per ziektedag loondienst, €250-500/dag ZZP. Toekomstig inkomensverlies bij blijvende arbeidsongeschiktheid >2 jaar: Arbeidsdeskundige berekent tot AOW. Formule: huidige inkomen × arbeidsongeschiktheidspercentage × jaren tot AOW × contantwaardefactor (0,70-0,80). Voorbeeld: €45k inkomen, 40% arbeidsongeschikt, 32 jaar tot AOW = €18k/jaar × 32 × 0,75 = €432.000.

Huishoudelijke hulp: Schoonmaken €18-25/uur, boodschappen €20/uur, maaltijden €22/uur, tuin €25-35/uur, kinderopvang €15-22/uur. Gemiddeld bij blijvende beperkingen: 8-15 uur/week × €22 × 52 = €9.100-17.160/jaar. Gekapitaliseerd levenslang: €180k-420k. Rechtbank Noord-Holland 2024 accepteerde 12 uur/week voor alleenstaande ouder met 2 kinderen na whiplash - €13.728/jaar × 18 jaar (tot jongste 18 wordt) = €205.000. Aanpassingen woning/auto: Traplift €4.200-7.800, douchestoel €180-450, drempelhulp €150-380, keukenumbouw €8k-18k, automatische versnelling auto €2.800-4.500, handgrepen/beugels €280-650.

Wanneer Advocaat Inschakelen

Direct advocaat inschakelen bij: (1) Blijvend letsel verwacht (klachten >12 maanden, specialiste zegt "chronisch"), (2) Aansprakelijkheid betwist (verzekeraar zegt "eigen schuld", "pre-existente klachten", "causaliteit onduidelijk"), (3) Ernstig letsel (hersenletsel, dwarslaesie, meervoudig trauma, operatie noodzakelijk), (4) Hoge schade verwacht (>€25.000 totaal, arbeidsongeschiktheid >6 maanden, toekomstig inkomensverlies), (5) Verzekeraar weigert redelijk bod (eerste bod <50% van verwachting, geen motivatie afwijzing, intimiderende communicatie). Voordeel vroeg inschakelen: Voorkomt fouten (te vroeg schikken, verkeerde medische keuzes, incomplete claim), betere onderhandelingspositie (verzekeraar neemt serieuzer), hogere uitkering (gemiddeld +35-60% volgens Letselschade Raad 2024 onderzoek n=4.200).

Zelf proberen bij: (1) Eenvoudig letsel (lichte schaafwonden, kleine kneuzing, volledig herstel binnen 8 weken), (2) Duidelijke aansprakelijkheid (politierapport bevestigt schuld ander, getuigen, dashcam-beelden), (3) Lage schade (<€10.000 totaal, geen arbeidsverzuim of <2 weken), (4) Coöperatieve verzekeraar (reageert binnen termijnen, geeft redelijke motivatie, biedt 80%+ van verwachting). Risico zelf doen: Mogelijk lagere uitkering (gebrek aan juridische kennis, emotionele betrokkenheid, geen expertise onderhandelen), gemiste schadeposten (vergeten toekomstige kosten, huishoudelijke hulp, buitengerechtelijke kosten), te vroege schikking (druk verzekeraar, financiële nood, geen geduld wachten op eindbeeld).

Claimtijdlijn

Maand 1-3: Acute fase. Focus: medische behandeling prioriteit, schade melden verzekeraar binnen 7 dagen, alle doktersbezoeken/kosten documenteren, klachtendagboek bijhouden (pijn VAS 0-10, activiteiten belemmerd, medicatie), foto's maken (letsel dag 1/3/7/14, beschadigde spullen bewaren). Verzekeraar reageert: Week 1 ontvangstbevestiging + schadenummer, week 2-4 claimbehandelaar toegewezen, week 4-8 eerste inhoudelijke contact (vraagt medische informatie, mogelijk medisch adviseur). Tip: Niet te vroeg uitgebreide informatie geven - wacht eerst eigen specialist-diagnose af.

Maand 3-9: Behandelfase. Intensieve revalidatie: fysiotherapie 2-3x/week, specialist controles 1x/2-4 weken, aanvullende diagnostiek (MRI, CT indien nodig), eventueel psychologische ondersteuning bij trauma/angst. Verzekeraar doet vaak eerste bod na 4-6 maanden - gemiddeld 40-60% van redelijke vergoeding. Tactiek: Beleefd afwijzen met motivatie "medisch beeld niet stabiel, te vroeg voor eindregeling". Tweede bod volgt meestal 2-3 maanden later op 70-85%. Bij blijvende klachten: NIET schikken, wachten tot eindbeeld (maand 12-24).

Maand 9-18: Plateau en expertise. Medische situatie stabiliseert - pijnklachten/beperkingen constant niveau. Dit is moment voor onafhankelijke medische expertise (NRGD-geregistreerd): Specialist beoordeelt blijvende functiebeperking (AMA-methode 0-100%), prognose toekomst (volledig herstel vs chronisch), causale relatie ongeval-klachten. Kosten expertise: €1.500-4.500, volledig vergoedbaar. Arbeidsdeskundige bij arbeidsongeschiktheid: FML (Functionele Mogelijkhedenlijst), FCE (fysieke test), berekening toekomstig inkomensverlies. Rapport vormt basis onderhandeling - verzekeraar kan niet meer om objectieve cijfers heen.

Maand 18-36: Eindonderhandeling. Met complete medische/arbeidsdeskundige rapporten start eindonderhandeling. Verzekeraar heeft nu 3 opties: (1) Redelijk bod (85-100% van claim) → schikking binnen 2-4 maanden, (2) Te laag bod → advocaat inschakelen, intensievere onderhandeling 4-8 maanden, (3) Weigering → Dagvaarding rechtbank, procedure 12-24 maanden tot vonnis. Statistiek: 75% schikt na advocaat-inschakeling zonder rechtszaak, 20% schikt na dagvaarding voor zitting, 5% gaat naar vonnis. Gemiddelde totale doorlooptijd van ongeval tot eindregeling: Eenvoudig letsel 8-15 maanden, blijvend letsel 24-40 maanden.

Verwante Begrippen

• Shockschade - Psychische schade door confrontatie met ongeval
• Smartengeld - Vergoeding voor het slachtoffer zelf
• Overlijdensschade - Financiële schade bij overlijden
• Gederfd levensonderhoud - Gemiste inkomsten nabestaanden