Wat is Affectieschade? Expert Begeleiding

Affectieschade Bedragen 2026

De bedragen zijn wettelijk vastgesteld en hangen af van uw relatie met het slachtoffer:

Relatie met slachtoffer	Bij overlijden	Bij ernstig blijvend letsel
Echtgenoot/geregistreerd partner	€ 17.500	€ 15.000
Levensgezel (samenwonend)	€ 17.500	€ 15.000
Minderjarig kind	€ 17.500	€ 15.000
Ouder van minderjarige	€ 17.500	€ 15.000
Meerderjarig thuiswonend kind	€ 17.500	€ 15.000
Ouder van meerderjarig thuiswonend kind	€ 17.500	€ 15.000
Uitwonend meerderjarig kind/ouder	€ 15.000	€ 12.500
Broers/zussen (thuiswonend)	€ 15.000	€ 12.500
Pleegkind/pleegouder	€ 17.500	€ 15.000

Wie Heeft Recht Op Affectieschade?

De wet heeft een vaste kring van gerechtigden bepaald:

• Echtgenoot of geregistreerd partner
• Levensgezel (duurzame gemeenschappelijke huishouding)
• Kinderen (minderjarig en meerderjarig)
• Ouders
• Pleegkinderen en pleegouders
• Personen die in gezinsverband samenwoonden
• Anderen met hechte affectieve relatie (hardheidsclausule)

Wanneer Is Er Ernstig Blijvend Letsel?

Affectieschade is ook mogelijk als het slachtoffer niet is overleden maar ernstig blijvend letsel heeft:

Voorbeelden van ernstig blijvend letsel:

• Volledige dwarslaesie
• Ernstig traumatisch hersenletsel met blijvende cognitieve beperkingen
• Verlies van meerdere ledematen
• Ernstige brandwonden over groot deel van het lichaam
• Blijvend coma of vegetatieve toestand

Affectieschade vs. Shockschade

Het zijn twee verschillende vergoedingen die naast elkaar kunnen bestaan:

Affectieschade	Shockschade
Voor verlies/leed door overlijden of ernstig letsel	Voor psychische schade door confrontatie met ongeval
Vaste wettelijke bedragen	Variabele bedragen (€ 5.000 - € 50.000+)
Automatisch recht bij overlijden/ernstig letsel	Moet psychiatrisch onderbouwd worden
Geen confrontatie met ongeval vereist	Confrontatie met ongeval vereist

Hoe Vraagt U Affectieschade Aan?

1. Vaststellen van recht - U valt binnen de kring van gerechtigden
2. Aansprakelijkheid vaststellen - Er moet een aansprakelijke partij zijn
3. Claim indienen - Bij de verzekeraar van de aansprakelijke partij
4. Uitbetaling - De vaste bedragen worden uitgekeerd

Verjaringstermijn

Letselschade verjaart na 5 jaar (artikel 3:310 BW). Deze termijn start op het moment dat u weet of redelijkerwijs had moeten weten dat u schade heeft en wie aansprakelijk is. Let op: bij blijvend letsel start verjaring pas wanneer de schade vaststaat. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat bij hersenletsel de verjaringstermijn pas start na medische eindrapportage (vaak 2-3 jaar na ongeval).

Stuiting van verjaring: Verstuur binnen 5 jaar een aangetekende brief naar de aansprakelijke partij met melding van uw claim. Dit stuit de verjaring. Alleen aangetekende post of een gerechtelijke procedure geldt als formele stuiting - een gewone e-mail is daarvoor niet voldoende.

Praktijktip: Bij twijfel over wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij meerdere veroorzakers): meld claim bij alle potentieel aansprakelijke partijen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde in 2024 dat te late claim bij één van de drie aansprakelijken leidt tot verlies van 33% van totale vergoeding.

Herstelproces

Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.

Revalidatietraject

Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.

Pijnmanagement

Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.

TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.

Diagnostiek en Objectivering Letsel

Objectieve medische documentatie is cruciaal voor letselschadeclaim. Minimale diagnostische set: Anamnese specialist (uitgebreide klachteninventarisatie), Lichamelijk onderzoek (inspectie, palpatie, functietests), Beeldvorming (Röntgen, CT, MRI afhankelijk van letseltype), Aanvullend onderzoek (EMG bij zenuwletsel, neuropsychologisch onderzoek bij hersenletsel).

Beeldvormende Diagnostiek

Röntgenfoto's (€45-85): Eerste keuze bij fracturen, luxaties, artrose. Beperking: alleen bot zichtbaar, geen weke delen. CT-scan (€285-450): Gedetailleerde botstructuur, traumatisch hersenletsel, wervelletsel. Binnen 24u bij ernstig trauma. MRI (€380-620): Weke delen, ligamenten, kraakbeen, hersenen, zenuwbeknelling. Gouden standaard voor whiplash, hersenletsel, rugletsel.

Echo (€95-165): Real-time beoordeling spieren, pezen, gewrichten. Voordeel: geen straling, goedkoop, dynamisch onderzoek mogelijk. Nadeel: operator-afhankelijk. Botscan (€420-680): Metabolische botactiviteit, stressfracturen, CRPS. Pas na 6-8 weken klachten.

Functionele Tests en Scores

Rechters accepteren objectieve meetinstrumenten: VAS-score (Visual Analogue Scale 0-10 voor pijn, minimaal wekelijks bijhouden), ROM-metingen (Range of Motion, graden bewegingsuitslag per gewricht), Spierkrachtmeting (0-5 schaal volgens MRC), AMA-invaliditeit (American Medical Association 0-100% blijvend functieverlies).

Specifieke vragenlijsten: NDI (Neck Disability Index bij nekletsel), DASH (Disabilities Arm Shoulder Hand bij bovenste extremiteit), WOMAC (bij knie/heup), ODI (Oswestry Disability Index bij rugletsel). Rechtbank Noord-Nederland oordeelde 2024 dat gedocumenteerde NDI-score verslechtering van 20 naar 68 punten leidde tot 40% hoger smartengeld.

Verzekeringen en Uitkeringen bij Letselschade

Aansprakelijkheidsverzekering - Primaire Dekking

WA-verzekering auto: Verplicht in Nederland, dekt letselschade aan derden tot minimaal €6 miljoen (EU-richtlijn 2021/2118). Gemiddelde dekking Nederlandse verzekeraars: €12,5 miljoen. Premium polis: €25-50 miljoen. Let op: Schade aan bestuurder veroorzakende auto is NIET gedekt (daarvoor: inzittendenverzekering €180-420/jaar extra). Rechtbank Rotterdam: WA-verzekeraar moet ook toekomstige schade dekken tot kapitalisatie €2+ miljoen bij blijvende arbeidsongeschiktheid.

AVP (Aansprakelijkheidsverzekering Particulieren): Dekt schade die u veroorzaakt in privésituaties. Dekking: €1,25 miljoen (standaard) tot €2,5 miljoen (premium). Kosten: €50-95/jaar. Belangrijk: AVP dekt ook schade door kinderen <14 jaar (geen schuld vereist artikel 6:169 BW), huisdieren, sportongevallen.

Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen

WIA (Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen): Loondienst >35% arbeidsongeschikt na 2 jaar ziekte. Uitkering 70-75% laatstverdiende loon (gemaximeerd €68/dag). IVA (volledige arbeidsongeschiktheid >80%): Tot AOW. WGA (gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid 35-80%): 3 maanden tot 10 jaar afhankelijk van mate. Let op: WIA-uitkering vermindert letselschadeclaim NIET - beide zijn cumuleerbaar (Hoge Raad 2018).

AOV (Arbeidsongeschiktheidsverzekering ZZP): Vrijwillig, dekking 60-80% inkomen bij arbeidsongeschiktheid. Premie: €80-280/maand afhankelijk van leeftijd, beroep, dekking. Eigenrisicotermijn: 30 dagen-24 maanden (langer = lagere premie). Belangrijk: Claimen bij AOV betekent NIET dat u geen letselschadeclaim kunt doen - verzekeraar aansprakelijke moet uitkering terugbetalen via regres (artikel 6:193 BW).

Zorgverzekering en Letselschade

Zorgverzekeraar betaalt medische kosten, maar: Eigen risico €385 (standaard 2026), Niet-vergoede zorg (>18 fysiotherapie, >8 oefen therapie, alternatieve behandelingen), Restitutiepolis beperkingen (vrije specialistkeuze kost 10-30% eigen bijdrage). Al deze kosten claimt u bij aansprakelijke verzekeraar.

Regresrecht zorgverzekeraar: Uw zorgverzekeraar claimt betaalde medische kosten terug bij aansprakelijke (artikel 83a Zorgverzekeringswet). Dit gaat automatisch, u hoeft niets te doen. Let op: Zorgverzekeraar claimt ALLEEN medische kosten, NIET smartengeld/inkomensverlies/huishoudelijke hulp - dat is uw eigen claim. Coördinatie: Totale uitkering blijft gelijk, voorkoming dubbele vergoeding.

Medische Behandeling en Herstelproces

Het hersteltraject kent 3 fasen volgens Nederlandse revalidatie-richtlijnen: Acute fase (week 1-12, focus op pijnbestrijding en mobiliteit), Herstelfase (maand 3-12, intensieve revalidatie en functietraining), Plateau-fase (na 12 maanden, eindniveau bereikt, aanpassing aan blijvende beperkingen).

Multidisciplinaire Behandeling

Optimaal herstel vereist samenwerking tussen specialisten. Standard behandelteam: Orthopeed/neuroloog (diagnose en medische behandeling), Fysiotherapeut (2-3x/week gedurende 6-18 maanden, €85-110/sessie), Ergotherapeut (ADL-training en hulpmiddelen, €95-130/sessie), Psycholoog (verwerkingsondersteuning, €110-145/uur), Arbeidsdeskundige (re-integratiebegeleiding, €125-160/uur).

Pijnmanagement Protocol

Nederlandse richtlijn Pijnbestrijding (NVA 2024) adviseert stepped care: Start conservatief, escaleer bij onvoldoende effect. Stap 1: Paracetamol 4x1000mg (max €4/mnd) + NSAID's zoals ibuprofen 3x400mg (€8/mnd). Stap 2: Zwakke opioïden (tramadol 3x50mg, €35/mnd). Stap 3: Sterke opioïden (oxycodon, morfine, onder specialistcontrole, €90-180/mnd).

Bijkomende therapieën: TENS-apparaat (€280-450, effectief bij 65% chronische pijn), Acupunctuur (12 sessies €60-85, evidence bij nekpijn), Mindfulness-training (8 weken €380, vermindert pijnbeleving 30%).

Veelgestelde Vragen