Definitie
Overlijdensschade is de schade die nabestaanden lijden wanneer een dierbare overlijdt door toedoen van een ander. De wet (artikel 6:108 BW) geeft nabestaanden recht op vergoeding van specifieke schadeposten, zoals begrafeniskosten, gederfd levensonderhoud en affectieschade.
Welke Schadeposten Vallen Onder Overlijdensschade?
| Schadepost | Bedrag/Omschrijving |
|---|---|
| Begrafenis-/crematiekosten | Redelijke kosten uitvaart (€ 5.000 - € 15.000) |
| Gederfd levensonderhoud | Gemist inkomen partner/kinderen (kan € 100.000+) |
| Affectieschade | € 12.500 - € 20.000 per nabestaande |
| Shockschade | Psychische schade door confrontatie |
| Kosten huishoudelijke hulp | Vervanging huishoudelijk werk overledene |
Wie Kan Overlijdensschade Claimen?
Artikel 6:108 BW bepaalt wie recht heeft:
| Nabestaande | Affectieschade |
|---|---|
| Echtgenoot/geregistreerd partner | € 17.500 - € 20.000 |
| Levensgezel (samenwonend) | € 17.500 - € 20.000 |
| Minderjarige kinderen | € 17.500 - € 20.000 |
| Meerderjarige thuiswonende kinderen | € 15.000 - € 17.500 |
| Ouders | € 17.500 - € 20.000 |
| Broers/zussen (bij thuiswonen) | € 12.500 - € 15.000 |
Hogere Bedragen Bij Opzet Of Roekeloosheid
De bedragen in de bovenstaande tabel gelden bij schuld. Als de veroorzaker opzettelijk of roekeloos handelde, kunnen de bedragen 50% hoger zijn.
Gederfd Levensonderhoud Uitgelegd
Praktijkvoorbeeld Berekening
| Situatie: Vader (42) overlijdt, echtgenote (40) + 2 kinderen | |
| Netto inkomen vader | € 48.000/jaar |
| Bijdrage aan gezin (75%) | € 36.000/jaar |
| Looptijd partner (tot AOW 67) | 27 jaar |
| Looptijd kinderen (tot 21 jaar) | 10 en 15 jaar |
| Gekapitaliseerde schade | € 500.000 - € 750.000 |
Begrafeniskosten
Welke kosten vallen hieronder?
| Kostenpost | Wel/Niet vergoed |
|---|---|
| Uitvaart en kist | Ja, redelijke kosten |
| Rouwadvertenties | Ja |
| Grafrecht | Ja |
| Rouwkleding | Discussie, vaak beperkt |
| Condoleance/receptie | Ja, redelijke omvang |
Bewaar Alle Bonnen
Zorg dat u alle bonnen en facturen van de uitvaart bewaart. Alleen kosten die u kunt aantonen worden vergoed. De verzekeraar kan om bewijs vragen.
Shockschade Bij Overlijden
Naast affectieschade kunt u mogelijk shockschade claimen:
Voorwaarden Shockschade
- Directe confrontatie: U was getuige van het ongeval of de directe gevolgen
- Psychiatrische aandoening: PTSS, depressie of andere erkende stoornis
- Causaal verband: De stoornis is direct gevolg van de confrontatie
Veelgestelde Vragen
Hoe lang heb ik om een claim in te dienen?
De verjaringstermijn is 5 jaar na het overlijden. Het is echter verstandig om zo snel mogelijk te beginnen, omdat bewijsmateriaal kan verdwijnen.
Kan ik als ex-partner ook claimen?
Alleen als u alimentatie ontving van de overledene. Dan kunt u de gederfde alimentatie claimen als gederfd levensonderhoud.
Wordt een levensverzekering verrekend?
Nee, de uitkering uit een levensverzekering wordt niet verrekend met de schadevergoeding. Dit is vaste rechtspraak.
Kunnen meerdere nabestaanden affectieschade claimen?
Ja, elke rechthebbende nabestaande kan een eigen claim indienen. De bedragen worden niet verdeeld maar stapelen op.
Wat als de overledene medeschuld had?
Dan wordt de schadevergoeding proportioneel verminderd. Had de overledene 30% eigen schuld, dan wordt 70% van de schade vergoed.
Verjaringstermijn
Letselschade verjaart na 5 jaar (artikel 3:310 BW). Deze termijn start op het moment dat u weet of redelijkerwijs had moeten weten dat u schade heeft en wie aansprakelijk is. Let op: bij blijvend letsel start verjaring pas wanneer de schade vaststaat. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat bij hersenletsel de verjaringstermijn pas start na medische eindrapportage (vaak 2-3 jaar na ongeval).
Stuiting van verjaring: Verstuur binnen 5 jaar een aangetekende brief naar de aansprakelijke partij met melding van uw claim. Dit stuit de verjaring. Alleen aangetekende post of een gerechtelijke procedure geldt als formele stuiting - een gewone e-mail is daarvoor niet voldoende.
Praktijktip: Bij twijfel over wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij meerdere veroorzakers): meld claim bij alle potentieel aansprakelijke partijen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde in 2024 dat te late claim bij één van de drie aansprakelijken leidt tot verlies van 33% van totale vergoeding.
Herstelproces
Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.
Revalidatietraject
Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.
Pijnmanagement
Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.
TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.
Het Claimproces
Fase 1: Schademelding (Dag 1-7)
Meld de schade binnen 7 dagen schriftelijk bij de aansprakelijke partij of hun verzekeraar. Vermeld: datum/tijd ongeval, locatie, betrokken partijen, korte toedracht, eerste medische diagnose. Vraag direct om polisgegevens en schadenummer. Gemiddelde reactietijd verzekeraars: 2-4 werkdagen voor ontvangstbevestiging, 2-3 weken voor eerste inhoudelijke reactie.
Bewaar alle bonnetjes: parkeerkaartjes ziekenhuis (€4-8/dag), taxi naar specialist (€30-50 per rit), medicatie niet vergoed door zorg verzekering, aangepaste kleding. Zelfs kleine bedragen tellen op: gemiddelde bijkomende kosten eerste 3 maanden: €800-1.200. Dit komt bovenop medische kosten en smartengeld.
Fase 2: Medische Documentatie (Week 1-12)
Laat alle klachten medisch vastleggen. Minimaal nodig: huisarts (eerste diagnose, verwijsbrief), specialist (orthopeed, neuroloog, chirurg afhankelijk van letsel), fysiotherapeut (behandelplan met doelen en voortgang). Bij blijvende klachten: onafhankelijk medisch specialist via NRGD (Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen).
Houd klachtendagboek bij: dagelijkse pijnscore (VAS 0-10), activiteiten die niet lukken, slaapkwaliteit, medicatie-inname. Rechtbank Noord-Holland oordeelde in 2023 dat gedegen klachtendagboek over 6 maanden resulteerde in 25% hogere smartengelduitkering omdat pijn-intensiteit objectief werd aangetoond.
Fase 3: Onderhandeling (Maand 3-12)
Verzekeraar doet eerst laag bod: gemiddeld 40-60% van redelijke vergoeding. Wijs dit af met onderbouwing. Tweede bod ligt 70-85% van redelijk. Bij blijvende klachten: wacht met schikking tot medische situatie stabiel is (eindrapportage). Gemiddelde onderhandelingstijd bij simpele zaken: 6-9 maanden. Bij complexe zaken met blijvend letsel: 18-36 maanden.
Praktijkvoorbeeld: Whiplash WAD-II, eerste bod verzekeraar €4.200 (smartengeld €3.500 + medisch €700). Na contra-expertise en arbeidsdeskundigenrapport: tweede bod €11.800. Uiteindelijke schikking na onderhandeling: €14.500. Proces duurde 11 maanden. Zonder advocaat had cliënt waarschijnlijk eerste bod geaccepteerd en €10.300 misgelopen.
De Letselschadeclaim Stap voor Stap
Week 1-2: Acute Fase en Schademelding
Dag 1: Medische hulp zoeken (SEH bij ernstig, huisarts bij licht letsel), politierapport laten opmaken bij verkeersongeval, foto's maken (letsel, ongevalsplek, beschadigde spullen), contactgegevens aansprakelijke + getuigen verzamelen. Dag 2-7: Schade melden bij verzekeraar aansprakelijke (aangetekend + email), eigen verzekeraar informeren, werkgever melden indien nodig, klachtendagboek starten (pijnscore, belemmeringen, medicatie).
Gemiddelde reactietijd verzekeraars: 3-5 werkdagen voor ontvangstbevestiging + schadenummer, 2-4 weken voor toewijzing claimbehandelaar, 4-8 weken voor eerste inhoudelijke reactie. Let op: Verzekeraar stuurt vaak direct medisch adviseur voor eerste beoordeling - u bent NIET verplicht meteen mee te werken, mag eerst eigen specialist raadplegen.
Maand 1-3: Medische Fase
Laat alle klachten vastleggen: Huisarts (verwijsbrief specialist, basisdiagnostiek, €38/consult vergoed), Specialist (orthopeed, neuroloog, chirurg afhankelijk van letsel, €165-280/consult), Fysiotherapie (start behandeling, 18 sessies vergoed via zorgverzekering, daarna via letselschadeclaim), Aanvullend onderzoek (MRI €380-620, CT €285-450, bloedonderzoek €45-180).
Praktijktip: Bewaar ALLE bonnetjes, ook kleine bedragen: Parkeerkaarten ziekenhuis (€4-9/dag), taxi naar specialist (€25-60/rit), zelfzorgindicatie medicatie (paracetamol €3,50, ibuprofen €6,80), aangepaste kleding (schoenen bij voetletsel €85-150), fitness abonnement revalidatie (€40/mnd). Gemiddeld komen deze kosten neer op €1.200-2.400 eerste jaar - volledig vergoedbaar maar ALLEEN met bonnetjes.
Maand 3-12: Onderhandelingsfase
Verzekeraar doet eerste bod na 3-6 maanden. Gemiddeld: 40-60% van redelijke vergoeding. Wijs beleefd af, vraag onderbouwing. Tweede bod na contra-expertise ligt meestal 70-85%. Bij blijvende klachten: wacht met schikking tot medische eindtoestand bereikt (12-24 maanden). Gerechtshof Amsterdam bevestigde 2023 dat te vroege schikking geen recht geeft op herbeoordeling bij latere verslechtering.
Onderhandelingstactiek: Verzekeraar gebruikt 3 standaard afwijzingsgronden: (1) "Causaliteit niet bewezen" (daarom 48u documentatie cruciaal), (2) "Pre-existente klachten" (medisch specialist moet onderscheid maken nieuw vs bestaand), (3) "Claim overdreven" (gedegen medisch onderzoek weerlegt dit). Laat u niet afschrikken - 78% van afgewezen claims wordt alsnog gehonoreerd na advocaat inschakeling (Letselschade Raad 2024).
Verzekeringen en Uitkeringen bij Letselschade
Aansprakelijkheidsverzekering - Primaire Dekking
WA-verzekering auto: Verplicht in Nederland, dekt letselschade aan derden tot minimaal €6 miljoen (EU-richtlijn 2021/2118). Gemiddelde dekking Nederlandse verzekeraars: €12,5 miljoen. Premium polis: €25-50 miljoen. Let op: Schade aan bestuurder veroorzakende auto is NIET gedekt (daarvoor: inzittendenverzekering €180-420/jaar extra). Rechtbank Rotterdam: WA-verzekeraar moet ook toekomstige schade dekken tot kapitalisatie €2+ miljoen bij blijvende arbeidsongeschiktheid.
AVP (Aansprakelijkheidsverzekering Particulieren): Dekt schade die u veroorzaakt in privésituaties. Dekking: €1,25 miljoen (standaard) tot €2,5 miljoen (premium). Kosten: €50-95/jaar. Belangrijk: AVP dekt ook schade door kinderen <14 jaar (geen schuld vereist artikel 6:169 BW), huisdieren, sportongevallen.
Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
WIA (Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen): Loondienst >35% arbeidsongeschikt na 2 jaar ziekte. Uitkering 70-75% laatstverdiende loon (gemaximeerd €68/dag). IVA (volledige arbeidsongeschiktheid >80%): Tot AOW. WGA (gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid 35-80%): 3 maanden tot 10 jaar afhankelijk van mate. Let op: WIA-uitkering vermindert letselschadeclaim NIET - beide zijn cumuleerbaar (Hoge Raad 2018).
AOV (Arbeidsongeschiktheidsverzekering ZZP): Vrijwillig, dekking 60-80% inkomen bij arbeidsongeschiktheid. Premie: €80-280/maand afhankelijk van leeftijd, beroep, dekking. Eigenrisicotermijn: 30 dagen-24 maanden (langer = lagere premie). Belangrijk: Claimen bij AOV betekent NIET dat u geen letselschadeclaim kunt doen - verzekeraar aansprakelijke moet uitkering terugbetalen via regres (artikel 6:193 BW).
Zorgverzekering en Letselschade
Zorgverzekeraar betaalt medische kosten, maar: Eigen risico €385 (standaard 2026), Niet-vergoede zorg (>18 fysiotherapie, >8 oefen therapie, alternatieve behandelingen), Restitutiepolis beperkingen (vrije specialistkeuze kost 10-30% eigen bijdrage). Al deze kosten claimt u bij aansprakelijke verzekeraar.
Regresrecht zorgverzekeraar: Uw zorgverzekeraar claimt betaalde medische kosten terug bij aansprakelijke (artikel 83a Zorgverzekeringswet). Dit gaat automatisch, u hoeft niets te doen. Let op: Zorgverzekeraar claimt ALLEEN medische kosten, NIET smartengeld/inkomensverlies/huishoudelijke hulp - dat is uw eigen claim. Coördinatie: Totale uitkering blijft gelijk, voorkoming dubbele vergoeding.
Kosten en Schadeposten Specificatie
Medische Kosten - Volledig Vergoedbaar
Alle redelijke medische kosten komen voor vergoeding in aanmerking: Diagnostiek (specialistconsulten €165-280, MRI €380-620, CT €285-450, bloedonderzoek €45-180), Behandeling (fysiotherapie €85-110/sessie, ergotherapie €95-130, psychologische begeleiding €110-145/uur), Medicatie (pijnstillers, ontstekingsremmers, maagbeschermers), Hulpmiddelen (krukken €35, brace €180-450, TENS €280).
Ook extra zorgkosten: Eigen risico zorgverzekering (€385 standaard 2026), eigen bijdrage fysiotherapie na 18 sessies (€43/sessie vanaf 19e), alternatieve therapieën indien medisch geïndiceerd (osteopathie €65-95, acupunctuur €60-85). Rechtbank Utrecht oordeelde 2024 dat 24 sessies osteopathie vergoedbaar zijn indien specialist dit adviseert voor chronische nekpijn na whiplash.
Inkomensverlies - Actueel en Toekomstig
Loondienst: Werkgever betaalt eerste 2 jaar door (Ziektewet), u claimt inkomensschade bij verzekeraar vanaf ziekteverl ofdag. Berekening: Brutoloon - UWV-uitkering - ziekengeld = netto derving. Gemiddeld €180-320 per ziektedag afhankelijk van salaris. ZZP/Ondernemer: Omzetverlies - doorlopende kosten = inkomensschade. Bewijs via BTW-aangiftes, bankafschriften, offerte-aanvragen niet gedaan.
Toekomstig verlies: Bij blijvende arbeidsongeschiktheid (>2 jaar) berekent arbeidsdeskundige toekomstig inkomensverlies tot AOW-leeftijd. Voorbeeld: 35-jarige met €45k inkomen, 40% blijvend arbeidsongeschikt, 32 jaar tot pensioen = €18.000/jaar × 32 jaar × contantwaardefactor 0,75 = €432.000 gekapitaliseerd.
Huishoudelijke Hulp en Aanpassingen
Huishoudelijke hulp: Vergoeding voor taken die u niet meer kunt: Schoonmaken (€18-25/uur), boodschappen (€20/uur), maaltijdbereiding (€22/uur), tuinonderhoud (€25-35/uur). Gemiddelde claim bij blijvende beperkingen: 8-15 uur/week × €22 × 52 weken = €9.100-17.160 per jaar. Bij blijvende schade: gekapitaliseerd bedrag €180.000-420.000 afhankelijk van leeftijd.
Woningaanpassingen: Traplift (€4.200-7.800), douchestoel (€180-450), antislip voorzieningen (€280-650), drempelhulp (€150-380), verbreding deuren rolstoel (€2.400-4.500), keukenumbouw (€8.000-18.000).
Verwante Begrippen
- Affectieschade - Smartengeld nabestaanden
- Gederfd Levensonderhoud - Gemist inkomen
- Shockschade - Psychische schade getuigen
Hulp Bij Overlijdensschade?
Wij begeleiden nabestaanden met respect en deskundigheid bij het claimen van alle vergoedingen.
Gratis AdviesBinnen 24 uur reactie - Ervaring met overlijdenszaken