Wat is Verlies Arbeidsvermogen Vergoeding?
vergoeding voor schade die u heeft opgelopen door een ongeval. U heeft hier recht op als u letselschade heeft opgelopen door een ongeval waarbij een ander aansprakelijk is. De hoogte hangt af van de ernst van de schade en uw specifieke situatie.
Verlies arbeidsvermogen is geld dat u mist door het ongeval. U kon vroeger meer verdienen dan nu. Dit is vaak de grootste schadepost. Het kan oplopen tot honderdduizenden euro's.
Het gaat niet alleen om uw huidige inkomensverlies, maar ook om:
- Gemiste carrièrekansen en promoties
- Verloren salarisstijgingen
- Verminderde pensioenopbouw
- Toekomstige inkomensderving tot aan pensioenleeftijd
Verschil met inkomensverlies
Verlies arbeidsvermogen is breder dan inkomensverlies:
| Inkomensverlies | Verlies Arbeidsvermogen |
|---|---|
| Concreet loonverlies tot nu toe | Verminderde verdiencapaciteit voor de toekomst |
| Aantoonbaar via loonstroken | Berekend via hypothetische loopbaan |
| Relatief eenvoudig te berekenen | Vereist actuariële expertise |
| Uitbetaling van werkelijke schade | Kapitalisatie van toekomstige schade |
Berekeningswijze Verlies Arbeidsvermogen
De berekening vergelijkt twee scenario's:
Scenario 1: Zonder ongeval
Wat zou uw loopbaan zijn geweest als het ongeval niet was gebeurd?
- Uw huidige functie en salaris
- Verwachte carrièreontwikkeling
- Salarisstijgingen en promotiekansen
- Doorwerken tot pensioenleeftijd (67 jaar)
Scenario 2: Met ongeval
Wat kunt u nu nog verdienen gezien uw beperkingen?
- Mate van arbeidsongeschiktheid (0-100%)
- Restverdiencapaciteit
- Mogelijkheden voor omscholing
- WIA-uitkering of andere inkomsten
Het verschil tussen deze scenario's, over de gehele periode tot pensioen, is uw verlies arbeidsvermogen.
Rekenvoorbeeld verlies arbeidsvermogen
Lisa (32) werkt als verpleegkundige en raakt 60% arbeidsongeschikt door een verkeersongeval.
- Salaris voor ongeval: €3.200 bruto/maand
- Verwachte carrière: Tot 67 jaar = 35 jaar
- Scenario zonder ongeval: €3.200 × 12 × 35 = €1.344.000
- Resterende verdiencapaciteit (40%): €1.280 × 12 × 35 = €537.600
- WIA-uitkering: circa €1.000/maand = €420.000
Verlies arbeidsvermogen: €1.344.000 - €537.600 - €420.000 = circa €386.000
Na contant maken en rekening houdend met salarisstijging, inflatie en belastingen.
Factoren die de vergoeding bepalen
| Factor | Invloed op vergoeding |
|---|---|
| Leeftijd | Hoe jonger, hoe meer jaren schade = hogere vergoeding |
| Inkomensniveau | Hoger inkomen = grotere schade per jaar |
| Mate arbeidsongeschiktheid | 100% AO = volledige inkomensderving |
| Opleiding/carrièreperspectief | Hogere verwachtingen = hogere vergoeding |
| Type beroep | Fysiek werk vs kantoorwerk bepaalt restcapaciteit |
| Omscholingsmogelijkheden | Meer mogelijkheden = lagere schade |
Indicaties vergoedingen
Enkele indicaties op basis van leeftijd en inkomen:
| Situatie | Indicatie vergoeding |
|---|---|
| 25-jarige, modaal inkomen, 50% AO | €200.000 - €400.000 |
| 35-jarige, €4.000/mnd, 100% AO | €400.000 - €700.000 |
| 45-jarige, €5.000/mnd, 80% AO | €300.000 - €500.000 |
| 55-jarige, €3.500/mnd, 100% AO | €150.000 - €250.000 |
| Manager, €8.000/mnd, 100% AO, 30 jr | €800.000 - €1.500.000+ |
Bijzondere situaties
Zelfstandig ondernemer (ZZP)
Voor zelfstandigen wordt gekeken naar:
- Winst uit onderneming afgelopen jaren
- Omzetontwikkeling en groeipotentieel
- Mogelijkheid om werkzaamheden aan te passen
- Eventuele arbeidsongeschiktheidsverzekering
Jonge mensen (studenten, starters)
Bij jongeren zonder arbeidsverleden wordt gekeken naar:
- Opleiding en studieresultaten
- Statistisch gemiddeld inkomen voor die opleiding
- Carrièreperspectief vergelijkbare personen
Huisvrouwen/huismannen
Ook zonder betaald werk kan er verlies arbeidsvermogen zijn:
- Waarde van huishoudelijke arbeid
- Verloren mogelijkheid om (weer) te gaan werken
- Herintredersmogelijkheden
Wat hebben wij nodig voor de berekening?
- Loonstroken van voor het ongeval
- Arbeidsovereenkomst met CAO
- Diploma's en opleidingsgegevens
- Medisch rapport over arbeidsongeschiktheid
- Rapportage arbeidsdeskundige
- WIA-beslissing (indien van toepassing)
Verjaringstermijn
Letselschade verjaart na 5 jaar (artikel 3:310 BW). Deze termijn start op het moment dat u weet of redelijkerwijs had moeten weten dat u schade heeft en wie aansprakelijk is. Let op: bij blijvend letsel start verjaring pas wanneer de schade vaststaat. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat bij hersenletsel de verjaringstermijn pas start na medische eindrapportage (vaak 2-3 jaar na ongeval).
Stuiting van verjaring: Verstuur binnen 5 jaar een aangetekende brief naar de aansprakelijke partij met melding van uw claim. Dit stuit de verjaring. Alleen aangetekende post of een gerechtelijke procedure geldt als formele stuiting - een gewone e-mail is daarvoor niet voldoende.
Praktijktip: Bij twijfel over wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij meerdere veroorzakers): meld claim bij alle potentieel aansprakelijke partijen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde in 2024 dat te late claim bij één van de drie aansprakelijken leidt tot verlies van 33% van totale vergoeding.
Herstelproces
Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.
Revalidatietraject
Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.
Pijnmanagement
Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.
TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.
Psychische Gevolgen Letselschade
Post-Traumatische Stress na Ongeval
PTSS (Post-Traumatische Stress Stoornis) ontwikkelt zich bij 10-20% van ongevalsslachtoffers volgens DSM-5 criteria. Symptomen: Herbeleving (flashbacks ongeval, nachtmerries 3+x/week), Vermijding (niet meer fietsen/autorijden, mijden ongevalsplek), Negatieve gedachten (schuldgevoelens, geen toekomstperspectief), Hyperalert (schrikachtig, slaapproblemen, concentratieproblemen). Diagnose PTSS: 4+ symptomen >1 maand, significante lijdensdruk.
AMC-onderzoek 2023 (n=640 verkeersongevalsslachtoffers): Bij 35% ontstonden binnen 3 maanden psychische klachten. Risicofactoren: Levensbedreigende situatie (OR 4,2), ziekenhuisopname (OR 3,1), blijvend fysiek letsel (OR 2,8), eerdere trauma's (OR 2,3). Cruciale bevinding: Vroege psychologische screening binnen 4 weken voorkomt chronische PTSS in 60% van gevallen - maar gebeurt in praktijk bij slechts 15% van slachtoffers.
Behandeling Trauma - EMDR en CGT
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing): Gouden standaard PTSS-behandeling. Gemiddeld 8-12 sessies van 90 minuten (€140-180/sessie), 70-80% succespercentage. Werkingsmechanisme: Verwerking traumaherinnering door bilaterale stimulatie (oogbewegingen). Multidisciplinaire richtlijn PTSS (2024): EMDR eerst keuze, medicatie alleen bij onvoldoende effect therapie.
Cognitieve Gedragstherapie (CGT): Effectief bij 65% patiënten, 12-20 sessies (€110-145/uur). Focus: Onrealistische gedachten herstructureren ("ik ben niet veilig in verkeer" → "1 ongeval betekent niet dat het altijd gebeurt"), exposure (geleidelijk blootstelling angstprikkel), coping-strategieën ontwikkelen. UU onderzoek 2024: Combinatie EMDR + CGT effectiever dan monotherapie (85% vs 70% respons).
Impact Gezin en Werk - Vaak Onderschat
Letselschade treft hele systeem: Partner: 40% partners rapporteert verhoogde stress (mantelzorg, huishouden, financiële druk), relatieproblemen bij 25% koppels binnen 18 maanden na ernstig ongeval. Kinderen: Gedragsproblemen bij 18% kinderen van ernstig gewonde ouder (angst, boosheid, schoolprestatie-daling). Werk: 55% keert niet terug naar oude functie, 30% ervaart stigma collega's ("aansteller", "hij ziet er normaal uit").
Gezinstherapie (8-12 sessies €165-240/sessie) effectief voor systeemherstel.
Rechten en Plichten Letselschade Slachtoffer
Uw Rechten - Wettelijk Verankerd
Recht op volledige schadevergoeding (artikel 6:95 BW): Alle schade direct én indirect door ongeval moet worden vergoed. Dit omvat: Medische kosten, inkomensverlies, huishoudelijke hulp, smartengeld, reiskosten, buitengerechtelijke kosten (15% van totaal). Gerechtshof Den Haag bevestigde 2023 dat "volledige schadevergoeding" betekent: slachtoffer mag GEEN nadeel ondervinden van ongeval.
Recht op vrije artsenkeuze: U bepaalt zelf welke specialist u consulteert. Verzekeraar mag NIET eisen dat u naar hun medisch adviseur gaat. Rechtbank Noord-Holland 2024: Weigering medewerking aan verzekeraarsonderzoek is toegestaan, consequentie: verzekeraar moet uitgaan van uw specialistrapporten. Recht op second opinion: Bij twijfel over diagnose/behandeling mag u altijd tweede mening vragen (volledig vergoedbaar).
Recht op voorschot (artikel 6:83 BW): Bij duidelijke aansprakelijkheid en spoedeisende financiële nood heeft u recht op voorschot. Minimale aansprakelijkheid 50% is voldoende. Voorschot wordt verrekend met eindregeling. Weigering voorschot? Kort geding mogelijk (uitspraak binnen 2-4 weken). Rechtbank Rotterdam kende in spoedprocedure €15.000 voorschot toe binnen 3 weken na ongeval voor acute inkomensderving.
Uw Plichten - Schadebeperking
Schadebeperkingsplicht (artikel 6:101 BW): U moet redelijke inspanningen leveren om schade te beperken. Dit betekent: Medische adviezen opvolgen (voorgeschreven fysiotherapie doen), Re-integratie werk (aangepast werk accepteren binnen mogelijkheden), Redelijke behandelingen ondergaan (geen verplichte operatie, wel conservatieve therapie). Rechtbank Utrecht wees claim deels af omdat slachtoffer 12 geadviseerde fysiotherapie-sessies niet opkwam zonder geldige reden - "eigen toedoen verergering".
Informatieplicht: U moet verzekeraar op verzoek informeren over: Medische behandelingen (rapporten, declaraties), Inkomensgegevens (loonstroken, BTW-aangiftes), Hulpbehoefte (uren huishoudelijke hulp). Let op: Alleen RELEVANTE informatie verstrekken. U hoeft GEEN volledig medisch dossier te geven, enkel delen gerelateerd aan ongeval. Privacy-bescherming geldt ook in letselschadezaken.
Geen Plicht Tot
U bent NIET verplicht: Medewerking medisch adviseur verzekeraar (u mag weigeren, eigen specialist volstaat), Snelle schikking accepteren (neem tijd, wacht eindbeeld af bij blijvende klachten), Persoonlijk overleg verzekeraar (alle communicatie mag schriftelijk), Medische ingreep ondergaan (operatie, infiltratie - enkel conservatieve behandeling verplicht), Aansprakelijkstelling intrekken (druk verzekeraar negeren, uw claim blijft geldig).
Rechtbank Overijssel 2024: Verzekeraar eiste dat slachtoffer experimentele zenuwblokkade onderging - rechter: "Disproportioneel, alleen gangbare behandelingen kunnen worden gevergd. Slachtoffer mag risico's afwegen." Claim volledig toegewezen zonder deze ingreep.
Veelgestelde Vragen
Krijg ik ook vergoeding als ik weer (deels) kan werken?
Ja, u krijgt vergoeding voor het verschil. Als u voorheen €4.000 verdiende en nu nog €2.000 kunt verdienen, krijgt u vergoeding voor de €2.000 die u mist - plus eventuele gemiste carrièrekansen.
Wat als ik al een WIA-uitkering krijg?
De WIA-uitkering wordt verrekend met uw verlies arbeidsvermogen. U krijgt vergoeding voor het deel dat de WIA niet dekt, plus het verschil als de WIA lager is dan uw werkelijke schade.
Hoe wordt rekening gehouden met salarisstijgingen?
Bij de berekening wordt rekening gehouden met normale loonstijgingen (cao-verhogingen), verwachte promoties en carrière-ontwikkeling die u zou hebben gehad.
Wanneer krijg ik de vergoeding uitbetaald?
Verlies arbeidsvermogen kan als bedrag ineens (kapitalisatie) worden uitbetaald of als periodieke vergoeding. Beide opties hebben voor- en nadelen die we met u bespreken.
Verlies arbeidsvermogen claimen?
Wij berekenen uw volledige verlies arbeidsvermogen en zorgen voor maximale vergoeding. Gratis advies.
Gratis berekening aanvragen