Wat is Blijvende Invaliditeit? Expert Begeleiding

Blijvende invaliditeit uitgelegd

Na een ongeval herstelt u een tijd lang. Op een gegeven moment bereikt u de medische eindtoestand: verder herstel is niet meer te verwachten. Het functieverlies dat u dan nog heeft, is uw blijvende invaliditeit.

Begrip	Betekenis
Medische eindtoestand	Moment waarop verder herstel niet meer te verwachten is
Functieverlies	Beperking in lichamelijke of geestelijke functies
Blijvende invaliditeit (%)	Het percentage waarmee uw lichaam blijvend minder functioneert
Gehele mens	Percentage berekend t.o.v. uw hele lichaam

Vaststellingprocedure en AMA Guides

Een medisch specialist stelt het percentage vast aan de hand van de AMA Guides (American Medical Association). Dit is de internationale standaard voor het meten van functieverlies.

Het proces

1. Medische eindtoestand bereikt: Uw behandelend arts geeft aan dat u stabiel bent
2. Onafhankelijke expertise: Een medisch expert onderzoekt u
3. AMA Guides toepassen: Arts berekent percentage volgens internationale tabellen
4. Rapportage: Schriftelijk rapport met conclusie

Wie stelt het vast?

• Uw behandelend arts: Geeft eerste inschatting
• Medisch adviseur verzekeraar: Beoordeelt medische stukken
• Onafhankelijk expert: Bij verschil van mening

Percentage-Indeling en Voorbeelden

Type letsel	Blijvende invaliditeit (%)
Chronische whiplash (licht)	1-5%
Chronische whiplash (ernstig)	5-10%
Botbreuk met restklachten	2-10%
Knieletsel met artrose	5-15%
Schouderletsel blijvend	5-20%
Hersenletsel (licht)	10-30%
Hersenletsel (ernstig)	30-70%
Amputatie arm	50-60%
Amputatie been	40-50%
Dwarslaesie	70-100%

Impact op schadevergoeding

Blijvende invaliditeit heeft grote invloed op meerdere schadeposten:

1. Smartengeld

Hoe hoger het percentage, hoe hoger het smartengeld:

• 1-5% blijvende invaliditeit: €5.000 - €15.000
• 5-10% blijvende invaliditeit: €15.000 - €35.000
• 10-20% blijvende invaliditeit: €35.000 - €70.000
• 20-50% blijvende invaliditeit: €70.000 - €150.000
• >50% blijvende invaliditeit: €150.000+

2. Verlies arbeidsvermogen

Blijvende invaliditeit kan betekenen dat u minder of niet meer kunt werken. De schade wordt berekend tot uw pensioenleeftijd.

3. Huishoudelijke hulp

Bij blijvend functieverlies heeft u mogelijk blijvend hulp nodig in het huishouden.

Het Juiste Moment Voor Vaststelling

De timing is belangrijk:

• Te vroeg: U bent nog niet stabiel, inschatting kan verkeerd zijn
• Ideaal: 1-2 jaar na ongeval, of eerder als letsel duidelijk stabiel is
• Te laat: Geen probleem voor de vaststelling, wel voor de vertraging

Verschil: invaliditeit vs arbeidsongeschiktheid

Begrip	Betekenis	Wie stelt vast?
Blijvende invaliditeit	Medisch functieverlies (%)	Medisch specialist
Arbeidsongeschiktheid	Mate waarin u kunt werken (%)	UWV / arbeidsdeskundige

U kunt 10% medisch invalid zijn maar 100% arbeidsongeschikt als u uw beroep niet meer kunt uitoefenen.

Verjaringstermijn

Letselschade verjaart na 5 jaar (artikel 3:310 BW). Deze termijn start op het moment dat u weet of redelijkerwijs had moeten weten dat u schade heeft en wie aansprakelijk is. Let op: bij blijvend letsel start verjaring pas wanneer de schade vaststaat. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat bij hersenletsel de verjaringstermijn pas start na medische eindrapportage (vaak 2-3 jaar na ongeval).

Stuiting van verjaring: Verstuur binnen 5 jaar een aangetekende brief naar de aansprakelijke partij met melding van uw claim. Dit stuit de verjaring. Alleen aangetekende post of een gerechtelijke procedure geldt als formele stuiting - een gewone e-mail is daarvoor niet voldoende.

Praktijktip: Bij twijfel over wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij meerdere veroorzakers): meld claim bij alle potentieel aansprakelijke partijen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde in 2024 dat te late claim bij één van de drie aansprakelijken leidt tot verlies van 33% van totale vergoeding.

Herstelproces

Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.

Revalidatietraject

Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.

Pijnmanagement

Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.

TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.

Diagnostiek en Objectivering Letsel

Objectieve medische documentatie is cruciaal voor letselschadeclaim. Minimale diagnostische set: Anamnese specialist (uitgebreide klachteninventarisatie), Lichamelijk onderzoek (inspectie, palpatie, functietests), Beeldvorming (Röntgen, CT, MRI afhankelijk van letseltype), Aanvullend onderzoek (EMG bij zenuwletsel, neuropsychologisch onderzoek bij hersenletsel).

Beeldvormende Diagnostiek

Röntgenfoto's (€45-85): Eerste keuze bij fracturen, luxaties, artrose. Beperking: alleen bot zichtbaar, geen weke delen. CT-scan (€285-450): Gedetailleerde botstructuur, traumatisch hersenletsel, wervelletsel. Binnen 24u bij ernstig trauma. MRI (€380-620): Weke delen, ligamenten, kraakbeen, hersenen, zenuwbeknelling. Gouden standaard voor whiplash, hersenletsel, rugletsel.

Echo (€95-165): Real-time beoordeling spieren, pezen, gewrichten. Voordeel: geen straling, goedkoop, dynamisch onderzoek mogelijk. Nadeel: operator-afhankelijk. Botscan (€420-680): Metabolische botactiviteit, stressfracturen, CRPS. Pas na 6-8 weken klachten.

Functionele Tests en Scores

Rechters accepteren objectieve meetinstrumenten: VAS-score (Visual Analogue Scale 0-10 voor pijn, minimaal wekelijks bijhouden), ROM-metingen (Range of Motion, graden bewegingsuitslag per gewricht), Spierkrachtmeting (0-5 schaal volgens MRC), AMA-invaliditeit (American Medical Association 0-100% blijvend functieverlies).

Specifieke vragenlijsten: NDI (Neck Disability Index bij nekletsel), DASH (Disabilities Arm Shoulder Hand bij bovenste extremiteit), WOMAC (bij knie/heup), ODI (Oswestry Disability Index bij rugletsel). Rechtbank Noord-Nederland oordeelde 2024 dat gedocumenteerde NDI-score verslechtering van 20 naar 68 punten leidde tot 40% hoger smartengeld.

Kosten en Schadeposten Specificatie

Medische Kosten - Volledig Vergoedbaar

Alle redelijke medische kosten komen voor vergoeding in aanmerking: Diagnostiek (specialistconsulten €165-280, MRI €380-620, CT €285-450, bloedonderzoek €45-180), Behandeling (fysiotherapie €85-110/sessie, ergotherapie €95-130, psychologische begeleiding €110-145/uur), Medicatie (pijnstillers, ontstekingsremmers, maagbeschermers), Hulpmiddelen (krukken €35, brace €180-450, TENS €280).

Ook extra zorgkosten: Eigen risico zorgverzekering (€385 standaard 2026), eigen bijdrage fysiotherapie na 18 sessies (€43/sessie vanaf 19e), alternatieve therapieën indien medisch geïndiceerd (osteopathie €65-95, acupunctuur €60-85). Rechtbank Utrecht oordeelde 2024 dat 24 sessies osteopathie vergoedbaar zijn indien specialist dit adviseert voor chronische nekpijn na whiplash.

Inkomensverlies - Actueel en Toekomstig

Loondienst: Werkgever betaalt eerste 2 jaar door (Ziektewet), u claimt inkomensschade bij verzekeraar vanaf ziekteverl ofdag. Berekening: Brutoloon - UWV-uitkering - ziekengeld = netto derving. Gemiddeld €180-320 per ziektedag afhankelijk van salaris. ZZP/Ondernemer: Omzetverlies - doorlopende kosten = inkomensschade. Bewijs via BTW-aangiftes, bankafschriften, offerte-aanvragen niet gedaan.

Toekomstig verlies: Bij blijvende arbeidsongeschiktheid (>2 jaar) berekent arbeidsdeskundige toekomstig inkomensverlies tot AOW-leeftijd. Voorbeeld: 35-jarige met €45k inkomen, 40% blijvend arbeidsongeschikt, 32 jaar tot pensioen = €18.000/jaar × 32 jaar × contantwaardefactor 0,75 = €432.000 gekapitaliseerd.

Huishoudelijke Hulp en Aanpassingen

Huishoudelijke hulp: Vergoeding voor taken die u niet meer kunt: Schoonmaken (€18-25/uur), boodschappen (€20/uur), maaltijdbereiding (€22/uur), tuinonderhoud (€25-35/uur). Gemiddelde claim bij blijvende beperkingen: 8-15 uur/week × €22 × 52 weken = €9.100-17.160 per jaar. Bij blijvende schade: gekapitaliseerd bedrag €180.000-420.000 afhankelijk van leeftijd.

Woningaanpassingen: Traplift (€4.200-7.800), douchestoel (€180-450), antislip voorzieningen (€280-650), drempelhulp (€150-380), verbreding deuren rolstoel (€2.400-4.500), keukenumbouw (€8.000-18.000).

Wettelijk Kader en Aansprakelijkheid

Nederlandse letselschadewetgeving is gebaseerd op artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad) en artikel 6:106 BW (schadevergoeding). De Hoge Raad stelde in het landmark arrest ECLI:NL:HR:2000:AA8129 vast dat slachtoffers recht hebben op volledige schadevergoeding: "Het schadebegrip moet ruim worden uitgelegd, alle nadelige gevolgen in vermogensrechtelijke zin komen voor vergoeding in aanmerking."

Bij verkeersongevallen geldt artikel 185 WVW 1994: motorrijtuigen zijn aansprakelijk voor schade aan kwetsbare verkeersdeelnemers, tenzij overmacht wordt bewezen. Ook bij gedeeltelijke eigen schuld van de fietser blijft de automobilist grotendeels aansprakelijk vanwege het beschermingsprincipe voor kwetsbare verkeersdeelnemers.

Causaliteit en Bewijslast

U moet causaal verband aantonen tussen ongeval en letsel. Drie voorwaarden: (1) conditio sine qua non (zonder ongeval geen letsel), (2) redelijke toerekening (voorzienbaar gevolg), (3) geen disculpatie (aansprakelijke kon het voorkomen). Het is belangrijk om letsel zo snel mogelijk medisch te laten vastleggen voor een sterk causaliteitsbewijs.

Verzamel onmiddellijk: politierapport (bij verkeersongeval), SEH-rapportage (binnen 24u), foto's letsel (op dag 1, 3, 7 en 14), getuigenverklaringen (liefst 2+), beschadigde kleding/voorwerpen (helm, jas, bril). Rechtbank Midden-Nederland wees claim af omdat slachtoffer pas na 5 dagen naar huisarts ging - causaliteit niet te bewijzen.

Veelgestelde Vragen