Invaliditeit wordt vastgesteld door een medisch adviseur via het AMA-systeem (American Medical Association). Percentage invaliditeit bepaalt smartengeld hoogte. Voorbeeld: 10% invaliditeit rug = €20.000-€35.000 smartengeld.
Snel Antwoord
Snel Antwoord
Blijvende invaliditeit wordt vastgesteld door een onafhankelijke medisch specialist via een expertise. De arts gebruikt de AMA-richtlijnen om een percentage te bepalen. Dit onderzoek vindt plaats na medische eindtoestand - wanneer geen verder herstel meer wordt verwacht.
Het Proces In 6 Stappen
Zo wordt uw blijvende invaliditeit vastgesteld:
| Stap | Wat gebeurt er? | Duur |
|---|---|---|
| 1. Medische eindtoestand | Arts bepaalt dat maximaal herstel is bereikt | 1-2 jaar na ongeval |
| 2. Vraagstelling opstellen | Beide partijen formuleren vragen voor expert | 2-4 weken |
| 3. Expert selecteren | Onafhankelijke specialist wordt gekozen | 1-2 weken |
| 4. Onderzoek | Lichamelijk onderzoek en gesprek bij expert | 1-2 uur |
| 5. Conceptrapport | Expert schrijft bevindingen en BI% | 4-6 weken |
| 6. Definitief rapport | Na reacties: eindrapport met BI-percentage | 2-4 weken |
De AMA-Richtlijnen Uitgelegd
De AMA Guides (American Medical Association) zijn de standaard voor invaliditeitsmeting:
Wat Meten De AMA-Richtlijnen?
- Functieverlies - Bewegingsbeperkingen, krachtverlies
- Anatomisch verlies - Amputaties, littekens
- Neurologische uitval - Zenuwschade, gevoelsstoornissen
- Psychische beperkingen - PTSS, depressie, angststoornissen
- Cognitieve beperkingen - Concentratie, geheugen na hersenletsel
Voorbeelden Invaliditeitspercentages
Dit zijn typische percentages voor veelvoorkomend letsel:
| Type letsel | Typisch BI% | Indicatie smartengeld |
|---|---|---|
| Whiplash (volledig hersteld) | 0% | € 1.000 - € 5.000 |
| Whiplash (blijvende klachten) | 1-5% | € 5.000 - € 15.000 |
| Knieletsel met artrose | 5-15% | € 10.000 - € 30.000 |
| Rughernia met operatie | 10-20% | € 15.000 - € 40.000 |
| Amputatie onderbeen | 30-40% | € 50.000 - € 100.000 |
| Ernstig hersenletsel | 40-80% | € 100.000 - € 350.000 |
| Dwarslaesie | 60-90% | € 150.000 - € 350.000 |
BI% ≠ Smartengeld
Het invaliditeitspercentage is niet het enige dat telt voor uw smartengeld. Ook leeftijd, impact op dagelijks leven, en vergelijkbare rechtszaken spelen een rol. Een 30-jarige met 10% BI krijgt vaak meer dan een 60-jarige met dezelfde beperkingen.
Het Medische Onderzoek
Dit kunt u verwachten tijdens de expertise:
Typisch Verloop Medische Expertise
Duur: 1-2 uur
- Anamnese (30-45 min) - Gesprek over het ongeval, klachten, behandelingen, beperkingen in dagelijks leven
- Lichamelijk onderzoek (30-45 min) - Bewegingsbereik, kracht, reflexen, gevoeligheid
- Eventueel aanvullend onderzoek - Bij neuropsycholoog: cognitieve tests (3-4 uur)
Tip: U mag iemand meenemen voor ondersteuning.
Welke Specialist Doet Het Onderzoek?
De specialist hangt af van uw type letsel:
| Type letsel | Specialist |
|---|---|
| Botbreuken, gewrichten, rug | Orthopedisch chirurg |
| Whiplash, hersenletsel, zenuwschade | Neuroloog |
| PTSS, depressie, angststoornissen | Psychiater |
| Concentratie, geheugen (na hersenletsel) | Neuropsycholoog |
| Arbeidsongeschiktheid | Verzekeringsarts |
Wat Als U Het Oneens Bent?
Als u het niet eens bent met de conclusie:
- Reageren op conceptrapport - U kunt opmerkingen maken voordat het definitief wordt
- Aanvullende vragen stellen - Uw advocaat kan om verduidelijking vragen
- Contra-expertise - Een tweede expert inschakelen (op eigen kosten)
- Deelgeschil - Rechter laten beslissen over het percentage
Bindend Advies
Vaak wordt vooraf afgesproken dat de expertise bindend is. Dit betekent dat beide partijen het oordeel van de expert accepteren. Bespreek met uw advocaat of u hiermee akkoord moet gaan.
Juridisch Kader
Letselschade valt onder artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad). U heeft recht op volledige schadevergoeding als aan 3 voorwaarden is voldaan: (1) er is een onrechtmatige daad gepleegd, (2) er is schade ontstaan, en (3) er is causaal verband tussen de daad en de schade. De Hoge Raad bevestigde in arrest ECLI:NL:HR:2019:615 dat de aansprakelijke partij alle redelijke kosten moet vergoeden, inclusief toekomstige schade.
Bij verkeersongevallen geldt artikel 185 WVW 1994: de bestuurder van een motorrijtuig is aansprakelijk voor schade aan kwetsbare verkeersdeelnemers (voetgangers, fietsers), tenzij overmacht bewezen kan worden. Ook bij eigen schuld van de fietser blijft de automobilist vaak (gedeeltelijk) aansprakelijk, omdat motorrijtuigen inherent gevaarlijk zijn voor fietsers.
Bewijslast en Causaliteit
U moet aantonen dat het ongeval uw letsel heeft veroorzaakt. Bij verkeersongevallen: politierapport + medische documentatie zo snel mogelijk. Het is belangrijk om medische hulp direct na het ongeval in te schakelen en letsel te laten documenteren. Hoe eerder de medische vastlegging, hoe sterker het causaal verband. Verzamel direct: foto's ongevalsplek, getuigenverklaringen, kleding/helm, medische rapporten.
Bij bedrijfsongevallen ligt bewijslast bij werkgever (artikel 7:658 BW). Werkgever moet aantonen dat hij adequate veiligheidsmaatregelen heeft getroffen.
Herstelproces
Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.
Revalidatietraject
Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.
Pijnmanagement
Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.
TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.
Claimtijdlijn
Maand 1-3: Acute fase. Focus: medische behandeling prioriteit, schade melden verzekeraar binnen 7 dagen, alle doktersbezoeken/kosten documenteren, klachtendagboek bijhouden (pijn VAS 0-10, activiteiten belemmerd, medicatie), foto's maken (letsel dag 1/3/7/14, beschadigde spullen bewaren). Verzekeraar reageert: Week 1 ontvangstbevestiging + schadenummer, week 2-4 claimbehandelaar toegewezen, week 4-8 eerste inhoudelijke contact (vraagt medische informatie, mogelijk medisch adviseur). Tip: Niet te vroeg uitgebreide informatie geven - wacht eerst eigen specialist-diagnose af.
Maand 3-9: Behandelfase. Intensieve revalidatie: fysiotherapie 2-3x/week, specialist controles 1x/2-4 weken, aanvullende diagnostiek (MRI, CT indien nodig), eventueel psychologische ondersteuning bij trauma/angst. Verzekeraar doet vaak eerste bod na 4-6 maanden - gemiddeld 40-60% van redelijke vergoeding. Tactiek: Beleefd afwijzen met motivatie "medisch beeld niet stabiel, te vroeg voor eindregeling". Tweede bod volgt meestal 2-3 maanden later op 70-85%. Bij blijvende klachten: NIET schikken, wachten tot eindbeeld (maand 12-24).
Maand 9-18: Plateau en expertise. Medische situatie stabiliseert - pijnklachten/beperkingen constant niveau. Dit is moment voor onafhankelijke medische expertise (NRGD-geregistreerd): Specialist beoordeelt blijvende functiebeperking (AMA-methode 0-100%), prognose toekomst (volledig herstel vs chronisch), causale relatie ongeval-klachten. Kosten expertise: €1.500-4.500, volledig vergoedbaar. Arbeidsdeskundige bij arbeidsongeschiktheid: FML (Functionele Mogelijkhedenlijst), FCE (fysieke test), berekening toekomstig inkomensverlies. Rapport vormt basis onderhandeling - verzekeraar kan niet meer om objectieve cijfers heen.
Maand 18-36: Eindonderhandeling. Met complete medische/arbeidsdeskundige rapporten start eindonderhandeling. Verzekeraar heeft nu 3 opties: (1) Redelijk bod (85-100% van claim) → schikking binnen 2-4 maanden, (2) Te laag bod → advocaat inschakelen, intensievere onderhandeling 4-8 maanden, (3) Weigering → Dagvaarding rechtbank, procedure 12-24 maanden tot vonnis. Statistiek: 75% schikt na advocaat-inschakeling zonder rechtszaak, 20% schikt na dagvaarding voor zitting, 5% gaat naar vonnis. Gemiddelde totale doorlooptijd van ongeval tot eindregeling: Eenvoudig letsel 8-15 maanden, blijvend letsel 24-40 maanden.
Veelgestelde Vragen
Wanneer ben ik in medische eindtoestand?
Medische eindtoestand is bereikt als geen verdere verbetering of verslechtering meer wordt verwacht. Uw behandelend arts bepaalt dit. Gemiddeld is dit 1-2 jaar na het ongeval, maar bij ernstig letsel kan dit langer duren.
Kan het percentage later nog veranderen?
In principe niet, daarom is het belangrijk om te wachten op medische eindtoestand. Bij onverwachte verslechtering (bv. artrose jaren later) kan soms een nieuwe expertise worden aangevraagd.
Wie betaalt de expertise?
Bij erkende aansprakelijkheid betaalt de verzekeraar van de tegenpartij. Kosten variëren van € 1.500 tot € 4.000 per expertise. Bij betwiste aansprakelijkheid schiet uw advocaat dit vaak voor.
Moet ik mijn hele medische geschiedenis delen?
De expert krijgt uw relevante medische dossier. Vooraf bestaande klachten worden meegewogen. Het principe is: welke beperkingen zijn er nú, en welk deel is door het ongeval veroorzaakt?
Hoe bereid ik mij voor op de expertise?
Schrijf vooraf uw klachten, beperkingen en behandelingen op. Wees eerlijk en overdrijf niet - experts merken dit. Beschrijf concrete voorbeelden van wat u niet meer kunt. Neem iemand mee voor ondersteuning.
Bronnen
- AMA Guides - Invaliditeit percentage
- DLR 2026 - Medische expertise invaliditeit
Expertise Nodig?
Wij begeleiden u door het hele proces en zorgen voor de juiste vraagstelling aan de expert.
Gratis AdviesBinnen 24 uur reactie - Deskundige begeleiding