In 95% van de gevallen niet. De meeste letselschadezaken worden buitengerechtelijk geschikt via onderhandelingen met de verzekeraar. Alleen bij hardnekkige geschillen over aansprakelijkheid of schadehoogte kan een rechtszaak nodig zijn.
Snel Antwoord
Snel Antwoord
In 95% van de gevallen niet. De meeste letselschadezaken worden buitengerechtelijk geschikt via onderhandelingen met de verzekeraar. Alleen bij hardnekkige geschillen kan een rechtszaak nodig zijn - en dan betaalt u bij Gratis zelf niets.
Buitengerechtelijke Schikking: De Norm
Het overgrote deel van letselschadezaken wordt opgelost zonder rechtszaak:
| Fase | Percentage opgelost |
|---|---|
| Na eerste onderhandelingen | 60-70% |
| Na mediation/bemiddeling | 80-85% |
| Na dreigen met rechtszaak | 90-95% |
| Daadwerkelijk naar rechtbank | 5% |
Waarom Schikken Verzekeraars?
- Een rechtszaak kost de verzekeraar tijd en advocaatkosten
- Het risico om te verliezen én proceskosten te betalen
- Reputatieschade door negatieve uitspraken
- Bij duidelijke aansprakelijkheid is schikken voordeliger
Wanneer Is Een Rechtszaak Wel Nodig?
In de volgende situaties kan een rechtszaak noodzakelijk zijn:
- Aansprakelijkheid wordt afgewezen - Verzekeraar betwist dat hun verzekerde schuldig is
- Groot verschil over schadehoogte - Partijen komen er onderling niet uit
- Verjaring dreigt - Om de verjaringstermijn te stuiten
- Verzekeraar reageert niet - Geen medewerking aan het proces
- Onverzekerde dader - Die weigert te betalen
- Principiële geschillen - Over causaliteit, medische eindtoestand
Soorten Rechtszaken
Er zijn verschillende juridische procedures mogelijk:
| Procedure | Doel | Duur |
|---|---|---|
| Kortgeding | Snel voorschot krijgen bij acute nood | 4-6 weken |
| Deelgeschil | Specifiek geschilpunt laten beslechten | 3-6 maanden |
| Bodemprocedure | Volledige schadevergoeding eisen | 12-24 maanden |
| Hoger beroep | Beroep tegen vonnis rechtbank | 12-18 maanden extra |
Voorbeeld: Deelgeschilprocedure
Situatie: Verzekeraar erkent aansprakelijkheid maar betwist dat uw rugklachten door het ongeval komen
- Advocaat start deelgeschilprocedure bij de rechtbank
- Rechter beoordeelt alleen dit geschilpunt (causaliteit)
- Deskundige wordt eventueel benoemd
- Rechter doet uitspraak binnen 3-6 maanden
- Daarna kunnen onderhandelingen worden hervat
Voordeel: Sneller en goedkoper dan volledige rechtszaak
Wat Kost Een Rechtszaak?
Bij Gratis betaalt u zelf niets:
| Kostenpost | Bedrag | Wie betaalt? |
|---|---|---|
| Griffierecht | € 87 - € 2.837 | Verliezende partij |
| Advocaatkosten | € 5.000 - € 25.000+ | Bij winst: verzekeraar |
| Deskundigenkosten | € 2.000 - € 8.000 | Meestal gedeeld/verzekeraar |
| Proceskosten | Variabel | Verliezende partij |
Risico Bij Verliezen
Als u de rechtszaak verliest, kunt u worden veroordeeld in de proceskosten van de tegenpartij (€ 1.000 - € 5.000). Bij Gratis neemt de advocaat vaak dit risico over, maar vraag dit vooraf na.
Wat Gebeurt Er Bij Een Rechtszaak?
Het verloop van een bodemprocedure:
- Dagvaarding - Uw advocaat dagvaart de tegenpartij
- Conclusie van antwoord - Tegenpartij reageert schriftelijk
- Comparitie - Mondeling behandeling bij de rechter
- Eventueel: deskundigenonderzoek - Rechter benoemt expert
- Nadere stukken - Reactie op deskundigenbericht
- Vonnis - Rechter doet uitspraak (4-8 weken na zitting)
Verjaringstermijn
Letselschade verjaart na 5 jaar (artikel 3:310 BW). Deze termijn start op het moment dat u weet of redelijkerwijs had moeten weten dat u schade heeft en wie aansprakelijk is. Let op: bij blijvend letsel start verjaring pas wanneer de schade vaststaat. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat bij hersenletsel de verjaringstermijn pas start na medische eindrapportage (vaak 2-3 jaar na ongeval).
Stuiting van verjaring: Verstuur binnen 5 jaar een aangetekende brief naar de aansprakelijke partij met melding van uw claim. Dit stuit de verjaring. Alleen aangetekende post of een gerechtelijke procedure geldt als formele stuiting - een gewone e-mail is daarvoor niet voldoende.
Praktijktip: Bij twijfel over wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij meerdere veroorzakers): meld claim bij alle potentieel aansprakelijke partijen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde in 2024 dat te late claim bij één van de drie aansprakelijken leidt tot verlies van 33% van totale vergoeding.
Herstelproces
Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.
Revalidatietraject
Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.
Pijnmanagement
Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.
TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.
Psychische Gevolgen Letselschade
Post-Traumatische Stress na Ongeval
PTSS (Post-Traumatische Stress Stoornis) ontwikkelt zich bij 10-20% van ongevalsslachtoffers volgens DSM-5 criteria. Symptomen: Herbeleving (flashbacks ongeval, nachtmerries 3+x/week), Vermijding (niet meer fietsen/autorijden, mijden ongevalsplek), Negatieve gedachten (schuldgevoelens, geen toekomstperspectief), Hyperalert (schrikachtig, slaapproblemen, concentratieproblemen). Diagnose PTSS: 4+ symptomen >1 maand, significante lijdensdruk.
AMC-onderzoek 2023 (n=640 verkeersongevalsslachtoffers): Bij 35% ontstonden binnen 3 maanden psychische klachten. Risicofactoren: Levensbedreigende situatie (OR 4,2), ziekenhuisopname (OR 3,1), blijvend fysiek letsel (OR 2,8), eerdere trauma's (OR 2,3). Cruciale bevinding: Vroege psychologische screening binnen 4 weken voorkomt chronische PTSS in 60% van gevallen - maar gebeurt in praktijk bij slechts 15% van slachtoffers.
Behandeling Trauma - EMDR en CGT
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing): Gouden standaard PTSS-behandeling. Gemiddeld 8-12 sessies van 90 minuten (€140-180/sessie), 70-80% succespercentage. Werkingsmechanisme: Verwerking traumaherinnering door bilaterale stimulatie (oogbewegingen). Multidisciplinaire richtlijn PTSS (2024): EMDR eerst keuze, medicatie alleen bij onvoldoende effect therapie.
Cognitieve Gedragstherapie (CGT): Effectief bij 65% patiënten, 12-20 sessies (€110-145/uur). Focus: Onrealistische gedachten herstructureren ("ik ben niet veilig in verkeer" → "1 ongeval betekent niet dat het altijd gebeurt"), exposure (geleidelijk blootstelling angstprikkel), coping-strategieën ontwikkelen. UU onderzoek 2024: Combinatie EMDR + CGT effectiever dan monotherapie (85% vs 70% respons).
Impact Gezin en Werk - Vaak Onderschat
Letselschade treft hele systeem: Partner: 40% partners rapporteert verhoogde stress (mantelzorg, huishouden, financiële druk), relatieproblemen bij 25% koppels binnen 18 maanden na ernstig ongeval. Kinderen: Gedragsproblemen bij 18% kinderen van ernstig gewonde ouder (angst, boosheid, schoolprestatie-daling). Werk: 55% keert niet terug naar oude functie, 30% ervaart stigma collega's ("aansteller", "hij ziet er normaal uit").
Gezinstherapie (8-12 sessies €165-240/sessie) effectief voor systeemherstel.
Verzekeringen en Uitkeringen bij Letselschade
Aansprakelijkheidsverzekering - Primaire Dekking
WA-verzekering auto: Verplicht in Nederland, dekt letselschade aan derden tot minimaal €6 miljoen (EU-richtlijn 2021/2118). Gemiddelde dekking Nederlandse verzekeraars: €12,5 miljoen. Premium polis: €25-50 miljoen. Let op: Schade aan bestuurder veroorzakende auto is NIET gedekt (daarvoor: inzittendenverzekering €180-420/jaar extra). Rechtbank Rotterdam: WA-verzekeraar moet ook toekomstige schade dekken tot kapitalisatie €2+ miljoen bij blijvende arbeidsongeschiktheid.
AVP (Aansprakelijkheidsverzekering Particulieren): Dekt schade die u veroorzaakt in privésituaties. Dekking: €1,25 miljoen (standaard) tot €2,5 miljoen (premium). Kosten: €50-95/jaar. Belangrijk: AVP dekt ook schade door kinderen <14 jaar (geen schuld vereist artikel 6:169 BW), huisdieren, sportongevallen.
Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
WIA (Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen): Loondienst >35% arbeidsongeschikt na 2 jaar ziekte. Uitkering 70-75% laatstverdiende loon (gemaximeerd €68/dag). IVA (volledige arbeidsongeschiktheid >80%): Tot AOW. WGA (gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid 35-80%): 3 maanden tot 10 jaar afhankelijk van mate. Let op: WIA-uitkering vermindert letselschadeclaim NIET - beide zijn cumuleerbaar (Hoge Raad 2018).
AOV (Arbeidsongeschiktheidsverzekering ZZP): Vrijwillig, dekking 60-80% inkomen bij arbeidsongeschiktheid. Premie: €80-280/maand afhankelijk van leeftijd, beroep, dekking. Eigenrisicotermijn: 30 dagen-24 maanden (langer = lagere premie). Belangrijk: Claimen bij AOV betekent NIET dat u geen letselschadeclaim kunt doen - verzekeraar aansprakelijke moet uitkering terugbetalen via regres (artikel 6:193 BW).
Zorgverzekering en Letselschade
Zorgverzekeraar betaalt medische kosten, maar: Eigen risico €385 (standaard 2026), Niet-vergoede zorg (>18 fysiotherapie, >8 oefen therapie, alternatieve behandelingen), Restitutiepolis beperkingen (vrije specialistkeuze kost 10-30% eigen bijdrage). Al deze kosten claimt u bij aansprakelijke verzekeraar.
Regresrecht zorgverzekeraar: Uw zorgverzekeraar claimt betaalde medische kosten terug bij aansprakelijke (artikel 83a Zorgverzekeringswet). Dit gaat automatisch, u hoeft niets te doen. Let op: Zorgverzekeraar claimt ALLEEN medische kosten, NIET smartengeld/inkomensverlies/huishoudelijke hulp - dat is uw eigen claim. Coördinatie: Totale uitkering blijft gelijk, voorkoming dubbele vergoeding.
Veelgestelde Vragen
Moet ik zelf naar de rechtbank komen?
Meestal wel, voor de comparitie (zitting). De rechter wil u vaak zelf spreken over het ongeval en uw beperkingen. Uw advocaat bereidt u hierop voor en is bij de zitting aanwezig om het woord te voeren.
Kan ik toch nog schikken tijdens de rechtszaak?
Ja, tot het moment van vonnis kunt u nog schikken. Vaak probeert de rechter tijdens de comparitie een schikking te bevorderen. Veel zaken worden alsnog geschikt nadat de rechtszaak is gestart.
Wat als ik de rechtszaak verlies?
Dan krijgt u geen schadevergoeding en betaalt u (of uw advocaat bij Gratis) de proceskosten. Bij gedeeltelijk gelijk krijgt u een deel van uw schade vergoed. Hoger beroep is vaak nog mogelijk.
Is een rechtszaak erg stressvol?
Het kan belastend zijn om uw verhaal opnieuw te doen en geconfronteerd te worden met de tegenpartij. Uw advocaat bereidt u goed voor en ondersteunt u tijdens het proces. De meeste cliënten ervaren het als bevrijdend.
Kan ik naar Kifid in plaats van de rechtbank?
Kifid behandelt klachten over verzekeraars, maar heeft beperkte bevoegdheid bij letselschade. Voor complexe geschillen of hoge bedragen is de rechtbank vaak de enige optie. Wel is Kifid een goede tussenstap.
Bronnen
- Art. 6:162 BW - Buitengerechtelijke schikking
- Nederlandse rechtspraktijk - 95% schikt buitengerechtelijk
Komt Uw Zaak Niet Verder?
Wij beoordelen of een rechtszaak nodig is en nemen de kosten over bij Gratis.
Gratis AdviesBinnen 24 uur reactie - 95% wordt buitengerechtelijk opgelost