Hoe Bereken Ik Mijn Schadevergoeding? - Specialist Advies

Actueel: December 2026

Complete uitleg van de berekening met voorbeelden

DIRECT ANTWOORD 2026 Bron: Art. 6:95-108 BW

Schadevergoeding berekenen: Tel alle kosten op (medisch, inkomensverlies, smartengeld) minus eigen risico en voorschotten. Formule: Materiële schade + Immateriële schade (smartengeld) + Toekomstige schade = Totale vergoeding.

Snel Antwoord

Snel Antwoord

Uw schadevergoeding bestaat uit drie componenten: smartengeld (€ 500-€ 350.000), materiële schade (medische kosten, huishoudelijke hulp, reiskosten) en verlies arbeidsvermogen (gemist inkomen). Alle posten worden opgeteld tot de totale claim.

De Drie Componenten

Elke letselschadeclaim bestaat uit deze onderdelen:

Component Wat omvat het? Indicatie
1. Smartengeld Vergoeding voor pijn, leed, gederfde levensvreugde € 500 - € 350.000
2. Materiële schade Alle aantoonbare financiële kosten € 1.000 - € 100.000+
3. Verlies arbeidsvermogen Gemist inkomen door letsel € 0 - € 1.500.000+

1. Smartengeld Berekenen

Smartengeld wordt bepaald op basis van:

  • Ernst van het letsel - Licht, matig, ernstig of zeer ernstig
  • Blijvende invaliditeit (BI%) - Vastgesteld door medisch expert
  • Duur van herstel - Tijdelijk vs. blijvend letsel
  • Impact op dagelijks leven - Hobby's, sociaal leven, relaties
  • Leeftijd - Jongere slachtoffers krijgen vaak meer

Smartengeld Per Letseltype

Whiplash (geen BI)€ 1.000 - € 5.000
Gebroken arm/been€ 3.000 - € 15.000
Knieletsel (10% BI)€ 10.000 - € 20.000
Hernia (15% BI)€ 15.000 - € 30.000
Ernstig hersenletsel€ 100.000 - € 350.000
Dwarslaesie€ 150.000 - € 350.000

2. Materiële Schade Berekenen

Tel alle aantoonbare kosten bij elkaar op:

Schadepost Hoe berekenen? Voorbeeld
Medische kosten Eigen risico + niet-vergoede behandelingen € 385 + € 2.000
Huishoudelijke hulp Uren × € 10-15/uur × weken 10u × € 12 × 26 = € 3.120
Reiskosten Km × € 0,28 (of OV-kosten) 500 km × € 0,28 = € 140
Materiële schade Dagwaarde of aanschafwaarde Fiets € 800, kleding € 200
Zelfwerkzaamheid Uren × € 10-20/uur Tuin, klussen, auto wassen

3. Verlies Arbeidsvermogen Berekenen

Dit is vaak de grootste schadepost. De berekening:

De Formule

Verlies AV = (Inkomen zonder ongeval - Inkomen met ongeval) × Jaren tot pensioen

Hierbij wordt rekening gehouden met:

  • Carrièreontwikkeling die u zou hebben gehad
  • Inflatie en loonstijgingen
  • Rekenrente (contante waarde toekomstige schade)
  • Pensioenopbouw die u mist

Rekenvoorbeeld: Verlies Arbeidsvermogen

Situatie: 35-jarige werknemer, bruto € 50.000/jaar, na ongeval 50% arbeidsongeschikt

  • Inkomen zonder ongeval: € 50.000/jaar
  • Inkomen met ongeval (WIA + deeltijd): € 30.000/jaar
  • Jaarlijks verlies: € 20.000
  • Jaren tot pensioen (67): 32 jaar
  • Ruwe berekening: € 20.000 × 32 = € 640.000
  • Na contant maken (rekenrente): circa € 450.000

Dit is een vereenvoudigd voorbeeld. In werkelijkheid wordt dit door een rekenkundige berekend.

Totale Schadevergoeding Berekenen

Tel alle componenten op voor uw totale claim:

Compleet Rekenvoorbeeld

Situatie: Fietser aangereden, 10% blijvende invaliditeit, 35 jaar, 6 maanden thuis

Smartengeld (10% BI)€ 15.000
Medische kosten€ 2.500
Huishoudelijke hulp (6 mnd)€ 6.000
Reiskosten behandelingen€ 800
Materiële schade (fiets, kleding)€ 1.200
Verlies arbeidsvermogen€ 85.000
TOTAAL€ 110.500

Waarom Zelf Berekenen Lastig Is

Een nauwkeurige berekening vereist expertise:

Valkuilen Bij Zelf Berekenen

  • Schadeposten vergeten - Experts kennen alle mogelijke posten
  • Toekomstige schade onderschatten - Klachten kunnen verergeren
  • Verlies AV onjuist berekenen - Complexe rekenmodellen nodig
  • Te snel akkoord gaan - Eerste bod is vaak te laag
  • Inflatie/rente verkeerd toepassen - Contant maken is complex

Verjaringstermijn

Letselschade verjaart na 5 jaar (artikel 3:310 BW). Deze termijn start op het moment dat u weet of redelijkerwijs had moeten weten dat u schade heeft en wie aansprakelijk is. Let op: bij blijvend letsel start verjaring pas wanneer de schade vaststaat. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat bij hersenletsel de verjaringstermijn pas start na medische eindrapportage (vaak 2-3 jaar na ongeval).

Stuiting van verjaring: Verstuur binnen 5 jaar een aangetekende brief naar de aansprakelijke partij met melding van uw claim. Dit stuit de verjaring. Alleen aangetekende post of een gerechtelijke procedure geldt als formele stuiting - een gewone e-mail is daarvoor niet voldoende.

Praktijktip: Bij twijfel over wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij meerdere veroorzakers): meld claim bij alle potentieel aansprakelijke partijen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde in 2024 dat te late claim bij één van de drie aansprakelijken leidt tot verlies van 33% van totale vergoeding.

Herstelproces

Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.

Revalidatietraject

Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.

Pijnmanagement

Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.

TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.

Wettelijk Kader en Aansprakelijkheid

Nederlandse letselschadewetgeving is gebaseerd op artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad) en artikel 6:106 BW (schadevergoeding). De Hoge Raad stelde in het landmark arrest ECLI:NL:HR:2000:AA8129 vast dat slachtoffers recht hebben op volledige schadevergoeding: "Het schadebegrip moet ruim worden uitgelegd, alle nadelige gevolgen in vermogensrechtelijke zin komen voor vergoeding in aanmerking."

Bij verkeersongevallen geldt artikel 185 WVW 1994: motorrijtuigen zijn aansprakelijk voor schade aan kwetsbare verkeersdeelnemers, tenzij overmacht wordt bewezen. Ook bij gedeeltelijke eigen schuld van de fietser blijft de automobilist grotendeels aansprakelijk vanwege het beschermingsprincipe voor kwetsbare verkeersdeelnemers.

Causaliteit en Bewijslast

U moet causaal verband aantonen tussen ongeval en letsel. Drie voorwaarden: (1) conditio sine qua non (zonder ongeval geen letsel), (2) redelijke toerekening (voorzienbaar gevolg), (3) geen disculpatie (aansprakelijke kon het voorkomen). Het is belangrijk om letsel zo snel mogelijk medisch te laten vastleggen voor een sterk causaliteitsbewijs.

Verzamel onmiddellijk: politierapport (bij verkeersongeval), SEH-rapportage (binnen 24u), foto's letsel (op dag 1, 3, 7 en 14), getuigenverklaringen (liefst 2+), beschadigde kleding/voorwerpen (helm, jas, bril). Rechtbank Midden-Nederland wees claim af omdat slachtoffer pas na 5 dagen naar huisarts ging - causaliteit niet te bewijzen.

Medische Behandeling en Herstelproces

Het hersteltraject kent 3 fasen volgens Nederlandse revalidatie-richtlijnen: Acute fase (week 1-12, focus op pijnbestrijding en mobiliteit), Herstelfase (maand 3-12, intensieve revalidatie en functietraining), Plateau-fase (na 12 maanden, eindniveau bereikt, aanpassing aan blijvende beperkingen).

Multidisciplinaire Behandeling

Optimaal herstel vereist samenwerking tussen specialisten. Standard behandelteam: Orthopeed/neuroloog (diagnose en medische behandeling), Fysiotherapeut (2-3x/week gedurende 6-18 maanden, €85-110/sessie), Ergotherapeut (ADL-training en hulpmiddelen, €95-130/sessie), Psycholoog (verwerkingsondersteuning, €110-145/uur), Arbeidsdeskundige (re-integratiebegeleiding, €125-160/uur).

Pijnmanagement Protocol

Nederlandse richtlijn Pijnbestrijding (NVA 2024) adviseert stepped care: Start conservatief, escaleer bij onvoldoende effect. Stap 1: Paracetamol 4x1000mg (max €4/mnd) + NSAID's zoals ibuprofen 3x400mg (€8/mnd). Stap 2: Zwakke opioïden (tramadol 3x50mg, €35/mnd). Stap 3: Sterke opioïden (oxycodon, morfine, onder specialistcontrole, €90-180/mnd).

Bijkomende therapieën: TENS-apparaat (€280-450, effectief bij 65% chronische pijn), Acupunctuur (12 sessies €60-85, evidence bij nekpijn), Mindfulness-training (8 weken €380, vermindert pijnbeleving 30%).

Rechten en Plichten Letselschade Slachtoffer

Uw Rechten - Wettelijk Verankerd

Recht op volledige schadevergoeding (artikel 6:95 BW): Alle schade direct én indirect door ongeval moet worden vergoed. Dit omvat: Medische kosten, inkomensverlies, huishoudelijke hulp, smartengeld, reiskosten, buitengerechtelijke kosten (15% van totaal). Gerechtshof Den Haag bevestigde 2023 dat "volledige schadevergoeding" betekent: slachtoffer mag GEEN nadeel ondervinden van ongeval.

Recht op vrije artsenkeuze: U bepaalt zelf welke specialist u consulteert. Verzekeraar mag NIET eisen dat u naar hun medisch adviseur gaat. Rechtbank Noord-Holland 2024: Weigering medewerking aan verzekeraarsonderzoek is toegestaan, consequentie: verzekeraar moet uitgaan van uw specialistrapporten. Recht op second opinion: Bij twijfel over diagnose/behandeling mag u altijd tweede mening vragen (volledig vergoedbaar).

Recht op voorschot (artikel 6:83 BW): Bij duidelijke aansprakelijkheid en spoedeisende financiële nood heeft u recht op voorschot. Minimale aansprakelijkheid 50% is voldoende. Voorschot wordt verrekend met eindregeling. Weigering voorschot? Kort geding mogelijk (uitspraak binnen 2-4 weken). Rechtbank Rotterdam kende in spoedprocedure €15.000 voorschot toe binnen 3 weken na ongeval voor acute inkomensderving.

Uw Plichten - Schadebeperking

Schadebeperkingsplicht (artikel 6:101 BW): U moet redelijke inspanningen leveren om schade te beperken. Dit betekent: Medische adviezen opvolgen (voorgeschreven fysiotherapie doen), Re-integratie werk (aangepast werk accepteren binnen mogelijkheden), Redelijke behandelingen ondergaan (geen verplichte operatie, wel conservatieve therapie). Rechtbank Utrecht wees claim deels af omdat slachtoffer 12 geadviseerde fysiotherapie-sessies niet opkwam zonder geldige reden - "eigen toedoen verergering".

Informatieplicht: U moet verzekeraar op verzoek informeren over: Medische behandelingen (rapporten, declaraties), Inkomensgegevens (loonstroken, BTW-aangiftes), Hulpbehoefte (uren huishoudelijke hulp). Let op: Alleen RELEVANTE informatie verstrekken. U hoeft GEEN volledig medisch dossier te geven, enkel delen gerelateerd aan ongeval. Privacy-bescherming geldt ook in letselschadezaken.

Geen Plicht Tot

U bent NIET verplicht: Medewerking medisch adviseur verzekeraar (u mag weigeren, eigen specialist volstaat), Snelle schikking accepteren (neem tijd, wacht eindbeeld af bij blijvende klachten), Persoonlijk overleg verzekeraar (alle communicatie mag schriftelijk), Medische ingreep ondergaan (operatie, infiltratie - enkel conservatieve behandeling verplicht), Aansprakelijkstelling intrekken (druk verzekeraar negeren, uw claim blijft geldig).

Rechtbank Overijssel 2024: Verzekeraar eiste dat slachtoffer experimentele zenuwblokkade onderging - rechter: "Disproportioneel, alleen gangbare behandelingen kunnen worden gevergd. Slachtoffer mag risico's afwegen." Claim volledig toegewezen zonder deze ingreep.

Veelgestelde Vragen

Waar vind ik de richtbedragen voor smartengeld?

De ANWB Smartengeldgids bevat 2.500+ rechterlijke uitspraken met toegekende bedragen. Deze gids wordt jaarlijks geïndexeerd. Letselschade-experts gebruiken deze gids om uw smartengeld te onderbouwen.

Moet ik bonnetjes bewaren voor materiële schade?

Ja, bewaar alle bonnetjes, facturen en bankafschriften. Voor sommige posten (zoals huishoudelijke hulp door familie) is een logboek voldoende. Vraag altijd kassabonnen bij behandelingen.

Hoe wordt mijn blijvende invaliditeit vastgesteld?

Na medische eindtoestand (als maximale herstel is bereikt) stelt een onafhankelijke medisch expert het percentage blijvende invaliditeit vast. Dit wordt uitgedrukt in een percentage van de "gehele mens".

Krijg ik ook vergoeding als ik ZZP'er ben?

Ja, maar de berekening is complexer. Uw verlies arbeidsvermogen wordt berekend op basis van historische omzet/winst en verwachte groei. Een accountant kan hierbij helpen.

Kan ik een online calculator gebruiken?

Online calculators geven slechts een zeer ruwe indicatie. Ze houden geen rekening met uw specifieke situatie, carrièrepad of alle schadeposten. Voor een accurate berekening is een expert nodig.

Rekenvoorbeeld: Complete schadevergoeding berekening

Smartengeld (immaterieel): €15,000
Medische kosten: €3,500
Inkomensverlies tot nu: €8,000
Toekomstig inkomensverlies (10 jaar): €80,000
Huishoudelijke hulp (5 jaar): €15,000
Reiskosten: €1,200
Overige kosten: €2,300
Totaal: €125,000

Voorbeeld berekening bij matig hersenletsel met 30% arbeidsverlies

Bronnen

  • DLR 2026 - Schadevergoeding berekeningsmethode
  • Art. 6:95-110 BW - Schadevergoeding algemeen

Wilt U Weten Wat U Kunt Claimen?

Wij maken gratis een nauwkeurige berekening van uw letselschadeclaim.

Gratis Berekening

Binnen 24 uur reactie - Alle schadeposten meegenomen