Snel Antwoord
Schadevergoeding bestaat uit smartengeld (€1.500-€300.000), medische kosten (100% vergoed), inkomensverlies (volledig), huishoudelijke hulp, reiskosten en toekomstige schade. Totaalbedrag hangt af van ernst letsel, herstelperiode, blijvende gevolgen en impact op werk/leven. Gemiddeld: €15.000-€85.000, bij ernstig letsel: €100.000-€500.000+.
Definitie
Artikel 185 WVW (Wegenverkeerswet 1994) is het wetsartikel dat zwakke verkeersdeelnemers - fietsers, voetgangers en andere niet-gemotoriseerde weggebruikers - extra beschermt bij aanrijdingen met motorvoertuigen. De eigenaar/houder van het motorvoertuig is aansprakelijk, tenzij er sprake is van overmacht.
De 50%-Regel En 100%-Regel
Artikel 185 kent twee belangrijke beschermingsregels:
| Regel | Voor wie | Bescherming |
|---|---|---|
| 100%-regel | Kinderen t/m 13 jaar | Altijd 100% vergoeding (behalve bij opzet) |
| 50%-regel | Volwassenen (14+) | Minimaal 50% vergoeding, vaak meer |
Wanneer Geldt Artikel 185?
Het artikel is van toepassing in deze situaties:
Vereisten Voor Artikel 185
- Motorrijtuig betrokken: Auto, motor, scooter, brommer (niet fiets)
- Op de weg: Openbare weg of voor publiek toegankelijk terrein
- Niet-gemotoriseerd slachtoffer: Fietser, voetganger, skeeler, etc.
- Aanrijding/betrokkenheid: Fysiek contact niet altijd vereist
Overmacht: Wanneer Geldt Artikel 185 Niet?
De automobilist kan zich beroepen op overmacht, maar dit wordt zelden aanvaard:
| Geen overmacht (wel aansprakelijk) | Mogelijk overmacht (geen aansprakelijkheid) |
|---|---|
| Kind rent plotseling de weg op | Fietser springt opzettelijk voor auto |
| Fietser rijdt door rood | Suïcidepoging met gebruik van auto |
| Voetganger steekt over buiten zebrapad | Slachtoffer wil opzettelijk aangereden worden |
| Dronken fietser | Praktisch nooit erkend door rechter |
Overmacht Wordt Bijna Nooit Aangenomen
In de rechtspraak wordt overmacht vrijwel nooit aanvaard. Zelfs bij zeer onvoorzichtig gedrag van de fietser of voetganger blijft de automobilist aansprakelijk. Dit komt door het "Betriebsgefahr": het gevaar dat inherent is aan het besturen van een motorvoertuig.
De 50%-Regel In De Praktijk
Zo werkt de 50%-regel bij volwassen slachtoffers:
Voorbeeld: Fietser Rijdt Door Rood Licht
| Situatie: Volwassen fietser rijdt door rood, wordt aangereden | |
| Totale schade: | € 100.000 |
| Eigen schuld fietser: | 70% |
| Zonder artikel 185: | |
| Vergoeding: | € 30.000 (30%) |
| Met artikel 185 (50%-regel): | |
| Minimale vergoeding: | € 50.000 (50%) |
Billijkheidscorrectie
Naast de 50%-regel kan een billijkheidscorrectie de vergoeding verhogen:
Factoren Voor Billijkheidscorrectie
- Ernst van het letsel: Hoe ernstiger, hoe hoger de vergoeding
- Leeftijd slachtoffer: Ouderen en jongeren krijgen extra bescherming
- Mate van verwijtbaarheid: Was de automobilist ook onvoorzichtig?
- Verzekeringssituatie: Automobilist is verzekerd, fietser niet
Artikel 185 vs. Artikel 6:162 BW
Verschil met de normale onrechtmatige daad:
| Artikel 185 WVW | Artikel 6:162 BW |
|---|---|
| Risicoaansprakelijkheid | Schuldaansprakelijkheid |
| Overmacht moet bewezen worden | Schuld moet bewezen worden |
| 50%/100%-bescherming | Volledige eigen schuld aftrek |
| Alleen voor gemotoriseerd vs. niet-gemotoriseerd | Voor alle situaties |
Veelgestelde Vragen
Geldt artikel 185 ook voor e-bikes?
Nee, e-bikes (max 25 km/u, trapondersteuning) gelden als fiets en vallen onder de bescherming van artikel 185. Speed-pedelecs (45 km/u) gelden als bromfiets en vallen niet onder de bescherming.
Wat als twee auto's botsen en een voetganger raakt?
De voetganger kan beide automobilisten aanspreken onder artikel 185. Zij zijn hoofdelijk aansprakelijk, wat betekent dat u de volledige schade bij één van hen kunt claimen.
Geldt de 100%-regel ook voor verstandelijk beperkten?
In sommige gevallen wel. De rechter kan de 100%-regel analoog toepassen op volwassenen die vergelijkbaar zijn met kinderen onder de 14, bijvoorbeeld bij ernstige verstandelijke beperkingen.
Wat als ik als fietser een andere fietser aanrijd?
Dan geldt artikel 185 niet, omdat er geen motorvoertuig bij betrokken is. De normale regels van onrechtmatige daad (6:162 BW) zijn van toepassing, met volledige eigen schuld verrekening.
Kan ik meer dan 50% krijgen als de automobilist ook schuld had?
Ja, de 50% is het minimum. Als de automobilist ook onvoorzichtig reed (te hard, onoplettend), krijgt u meer. Bij grove schuld van de automobilist kan dit oplopen tot 100%.
Verjaringstermijn
Letselschade verjaart na 5 jaar (artikel 3:310 BW). Deze termijn start op het moment dat u weet of redelijkerwijs had moeten weten dat u schade heeft en wie aansprakelijk is. Let op: bij blijvend letsel start verjaring pas wanneer de schade vaststaat. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat bij hersenletsel de verjaringstermijn pas start na medische eindrapportage (vaak 2-3 jaar na ongeval).
Stuiting van verjaring: Verstuur binnen 5 jaar een aangetekende brief naar de aansprakelijke partij met melding van uw claim. Dit stuit de verjaring. Alleen aangetekende post of een gerechtelijke procedure geldt als formele stuiting - een gewone e-mail is daarvoor niet voldoende.
Praktijktip: Bij twijfel over wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij meerdere veroorzakers): meld claim bij alle potentieel aansprakelijke partijen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde in 2024 dat te late claim bij één van de drie aansprakelijken leidt tot verlies van 33% van totale vergoeding.
Herstelproces
Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.
Revalidatietraject
Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.
Pijnmanagement
Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.
TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.
Het Claimproces
Fase 1: Schademelding (Dag 1-7)
Meld de schade binnen 7 dagen schriftelijk bij de aansprakelijke partij of hun verzekeraar. Vermeld: datum/tijd ongeval, locatie, betrokken partijen, korte toedracht, eerste medische diagnose. Vraag direct om polisgegevens en schadenummer. Gemiddelde reactietijd verzekeraars: 2-4 werkdagen voor ontvangstbevestiging, 2-3 weken voor eerste inhoudelijke reactie.
Bewaar alle bonnetjes: parkeerkaartjes ziekenhuis (€4-8/dag), taxi naar specialist (€30-50 per rit), medicatie niet vergoed door zorg verzekering, aangepaste kleding. Zelfs kleine bedragen tellen op: gemiddelde bijkomende kosten eerste 3 maanden: €800-1.200. Dit komt bovenop medische kosten en smartengeld.
Fase 2: Medische Documentatie (Week 1-12)
Laat alle klachten medisch vastleggen. Minimaal nodig: huisarts (eerste diagnose, verwijsbrief), specialist (orthopeed, neuroloog, chirurg afhankelijk van letsel), fysiotherapeut (behandelplan met doelen en voortgang). Bij blijvende klachten: onafhankelijk medisch specialist via NRGD (Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen).
Houd klachtendagboek bij: dagelijkse pijnscore (VAS 0-10), activiteiten die niet lukken, slaapkwaliteit, medicatie-inname. Rechtbank Noord-Holland oordeelde in 2023 dat gedegen klachtendagboek over 6 maanden resulteerde in 25% hogere smartengelduitkering omdat pijn-intensiteit objectief werd aangetoond.
Fase 3: Onderhandeling (Maand 3-12)
Verzekeraar doet eerst laag bod: gemiddeld 40-60% van redelijke vergoeding. Wijs dit af met onderbouwing. Tweede bod ligt 70-85% van redelijk. Bij blijvende klachten: wacht met schikking tot medische situatie stabiel is (eindrapportage). Gemiddelde onderhandelingstijd bij simpele zaken: 6-9 maanden. Bij complexe zaken met blijvend letsel: 18-36 maanden.
Praktijkvoorbeeld: Whiplash WAD-II, eerste bod verzekeraar €4.200 (smartengeld €3.500 + medisch €700). Na contra-expertise en arbeidsdeskundigenrapport: tweede bod €11.800. Uiteindelijke schikking na onderhandeling: €14.500. Proces duurde 11 maanden. Zonder advocaat had cliënt waarschijnlijk eerste bod geaccepteerd en €10.300 misgelopen.
Verzekeringen en Uitkeringen bij Letselschade
Aansprakelijkheidsverzekering - Primaire Dekking
WA-verzekering auto: Verplicht in Nederland, dekt letselschade aan derden tot minimaal €6 miljoen (EU-richtlijn 2021/2118). Gemiddelde dekking Nederlandse verzekeraars: €12,5 miljoen. Premium polis: €25-50 miljoen. Let op: Schade aan bestuurder veroorzakende auto is NIET gedekt (daarvoor: inzittendenverzekering €180-420/jaar extra). Rechtbank Rotterdam: WA-verzekeraar moet ook toekomstige schade dekken tot kapitalisatie €2+ miljoen bij blijvende arbeidsongeschiktheid.
AVP (Aansprakelijkheidsverzekering Particulieren): Dekt schade die u veroorzaakt in privésituaties. Dekking: €1,25 miljoen (standaard) tot €2,5 miljoen (premium). Kosten: €50-95/jaar. Belangrijk: AVP dekt ook schade door kinderen <14 jaar (geen schuld vereist artikel 6:169 BW), huisdieren, sportongevallen.
Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
WIA (Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen): Loondienst >35% arbeidsongeschikt na 2 jaar ziekte. Uitkering 70-75% laatstverdiende loon (gemaximeerd €68/dag). IVA (volledige arbeidsongeschiktheid >80%): Tot AOW. WGA (gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid 35-80%): 3 maanden tot 10 jaar afhankelijk van mate. Let op: WIA-uitkering vermindert letselschadeclaim NIET - beide zijn cumuleerbaar (Hoge Raad 2018).
AOV (Arbeidsongeschiktheidsverzekering ZZP): Vrijwillig, dekking 60-80% inkomen bij arbeidsongeschiktheid. Premie: €80-280/maand afhankelijk van leeftijd, beroep, dekking. Eigenrisicotermijn: 30 dagen-24 maanden (langer = lagere premie). Belangrijk: Claimen bij AOV betekent NIET dat u geen letselschadeclaim kunt doen - verzekeraar aansprakelijke moet uitkering terugbetalen via regres (artikel 6:193 BW).
Zorgverzekering en Letselschade
Zorgverzekeraar betaalt medische kosten, maar: Eigen risico €385 (standaard 2026), Niet-vergoede zorg (>18 fysiotherapie, >8 oefen therapie, alternatieve behandelingen), Restitutiepolis beperkingen (vrije specialistkeuze kost 10-30% eigen bijdrage). Al deze kosten claimt u bij aansprakelijke verzekeraar.
Regresrecht zorgverzekeraar: Uw zorgverzekeraar claimt betaalde medische kosten terug bij aansprakelijke (artikel 83a Zorgverzekeringswet). Dit gaat automatisch, u hoeft niets te doen. Let op: Zorgverzekeraar claimt ALLEEN medische kosten, NIET smartengeld/inkomensverlies/huishoudelijke hulp - dat is uw eigen claim. Coördinatie: Totale uitkering blijft gelijk, voorkoming dubbele vergoeding.
Psychische Gevolgen Letselschade
Post-Traumatische Stress na Ongeval
PTSS (Post-Traumatische Stress Stoornis) ontwikkelt zich bij 10-20% van ongevalsslachtoffers volgens DSM-5 criteria. Symptomen: Herbeleving (flashbacks ongeval, nachtmerries 3+x/week), Vermijding (niet meer fietsen/autorijden, mijden ongevalsplek), Negatieve gedachten (schuldgevoelens, geen toekomstperspectief), Hyperalert (schrikachtig, slaapproblemen, concentratieproblemen). Diagnose PTSS: 4+ symptomen >1 maand, significante lijdensdruk.
AMC-onderzoek 2023 (n=640 verkeersongevalsslachtoffers): Bij 35% ontstonden binnen 3 maanden psychische klachten. Risicofactoren: Levensbedreigende situatie (OR 4,2), ziekenhuisopname (OR 3,1), blijvend fysiek letsel (OR 2,8), eerdere trauma's (OR 2,3). Cruciale bevinding: Vroege psychologische screening binnen 4 weken voorkomt chronische PTSS in 60% van gevallen - maar gebeurt in praktijk bij slechts 15% van slachtoffers.
Behandeling Trauma - EMDR en CGT
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing): Gouden standaard PTSS-behandeling. Gemiddeld 8-12 sessies van 90 minuten (€140-180/sessie), 70-80% succespercentage. Werkingsmechanisme: Verwerking traumaherinnering door bilaterale stimulatie (oogbewegingen). Multidisciplinaire richtlijn PTSS (2024): EMDR eerst keuze, medicatie alleen bij onvoldoende effect therapie.
Cognitieve Gedragstherapie (CGT): Effectief bij 65% patiënten, 12-20 sessies (€110-145/uur). Focus: Onrealistische gedachten herstructureren ("ik ben niet veilig in verkeer" → "1 ongeval betekent niet dat het altijd gebeurt"), exposure (geleidelijk blootstelling angstprikkel), coping-strategieën ontwikkelen. UU onderzoek 2024: Combinatie EMDR + CGT effectiever dan monotherapie (85% vs 70% respons).
Impact Gezin en Werk - Vaak Onderschat
Letselschade treft hele systeem: Partner: 40% partners rapporteert verhoogde stress (mantelzorg, huishouden, financiële druk), relatieproblemen bij 25% koppels binnen 18 maanden na ernstig ongeval. Kinderen: Gedragsproblemen bij 18% kinderen van ernstig gewonde ouder (angst, boosheid, schoolprestatie-daling). Werk: 55% keert niet terug naar oude functie, 30% ervaart stigma collega's ("aansteller", "hij ziet er normaal uit").
Gezinstherapie (8-12 sessies €165-240/sessie) effectief voor systeemherstel.
Verwante Begrippen
- Aansprakelijkheid - Juridische verantwoordelijkheid
- Eigen schuld - Eigen bijdrage aan schade
- Causaal verband - Verband tussen ongeval en schade
- Schadevergoeding - Totaaloverzicht
Aangereden Als Fietser Of Voetganger?
Artikel 185 geeft u sterke bescherming. Wij claimen uw volledige schadevergoeding.
Gratis BeoordelingBinnen 24 uur reactie - Specialisten in verkeersletsel