Definitie
De WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) is de wettelijke uitkering voor werknemers die na 2 jaar ziekte nog steeds arbeidsongeschikt zijn. De WIA vangt een deel van uw inkomensverlies op, maar niet alles. Bij letselschade door een ongeval kunt u daarnaast schadevergoeding claimen voor de restschade.
Twee Soorten WIA-Uitkering
De WIA kent twee regelingen:
| Regeling | Wanneer | Uitkering |
|---|---|---|
| IVA | 80-100% arbeidsongeschikt, geen herstelkans | 75% van laatstverdiende loon (tot max) |
| WGA | 35-80% arbeidsongeschikt OF herstelkans | 70% van (oud - nieuw loon), aflopend |
WIA En Uw Schadevergoeding
De WIA vult uw inkomen deels aan, maar niet volledig:
Voorbeeld: Inkomensverlies Na Ongeval
| Laatstverdiend bruto jaarinkomen: | € 55.000 |
| WIA-uitkering (70% WGA): | € 38.500 |
| Jaarlijkse schade (inkomensverlies): | € 16.500 |
| Dit verschil kunt u claimen bij de veroorzaker! | |
Wat U Kunt Claimen
- Verschil met oud inkomen: Wat WIA niet dekt
- Pensioenschade: Minder pensioenopbouw
- Carrièreschade: Gemiste promoties en groei
- Verlies arbeidsmarktpositie: Minder kans op baan
Wanneer Krijgt U WIA?
De WIA start na 2 jaar ziekte:
| Periode | Wat gebeurt er |
|---|---|
| Jaar 1-2 (ziektewet) | Werkgever betaalt loon door (minimaal 70%) |
| Na 2 jaar | WIA-keuring door UWV |
| Bij 35%+ arbeidsongeschikt | WIA-uitkering (IVA of WGA) |
| Bij minder dan 35% | Geen WIA, wel mogelijke WW-uitkering |
De WIA-Keuring
Het UWV bepaalt uw mate van arbeidsongeschiktheid:
Niet Eens Met De Keuring?
De WIA-keuring bepaalt wat u theoretisch nog kunt verdienen, niet wat u daadwerkelijk verdient. Als u het niet eens bent met de uitslag:
- Maak bezwaar binnen 6 weken
- Schakel een advocaat of vakbond in
- Ga eventueel in beroep bij de rechter
WIA-Hiaat En Aanvullende Verzekeringen
Het verschil tussen uw oude inkomen en WIA heet het "WIA-hiaat":
| Bron van aanvulling | Toelichting |
|---|---|
| Werkgever (WGA-hiaat) | Collectieve verzekering via werkgever |
| Particuliere verzekering | Zelf afgesloten arbeidsongeschiktheidsverzekering |
| Schadevergoeding | Van de veroorzaker van het ongeval |
Regres: UWV Verhaalt Kosten
Het UWV kan de WIA-uitkeringen verhalen op de veroorzaker:
Hoe Regres Werkt
- UWV betaalt aan u: Uw WIA-uitkering
- UWV claimt bij veroorzaker: Wat zij aan u betalen
- U claimt restschade: Wat WIA niet dekt
- Geen dubbele vergoeding: U krijgt niet twee keer betaald
Voorbeeld: Complete Schadeberekening
Hoe WIA en schadevergoeding samenhangen:
Casus: 50% Arbeidsongeschikt Na Verkeersongeval
| Uw situatie: | |
| Oud inkomen: | € 60.000/jaar |
| Nu werkend voor: | € 25.000/jaar |
| WGA-uitkering: | € 24.500/jaar |
| Totaal inkomen nu: | € 49.500/jaar |
| Uw schade: | |
| Jaarlijks inkomensverlies: | € 10.500 |
| Over 20 jaar (gekapitaliseerd): | ± € 150.000 |
| Pensioenschade: | ± € 40.000 |
| Totale inkomensschade: | ± € 190.000 |
Veelgestelde Vragen
Hoeveel procent van mijn loon krijg ik bij WIA?
Bij IVA (volledig arbeidsongeschikt, geen herstelkans): 75% tot het maximum dagloon. Bij WGA: 70% van het verschil tussen uw oude loon en wat u nog kunt verdienen. Dit is meestal minder dan uw oude inkomen.
Moet ik mijn WIA-uitkering terugbetalen als ik schadevergoeding krijg?
Nee. U hoeft niets terug te betalen aan het UWV. Het UWV verhaalt de uitkeringen rechtstreeks op de veroorzaker van uw ongeval. Dit gaat buiten u om.
Krijg ik minder schadevergoeding als ik WIA heb?
U krijgt geen schadevergoeding voor het deel dat de WIA al dekt (geen dubbele vergoeding). Maar u krijgt wél vergoeding voor wat de WIA niet dekt: het verschil met uw oude inkomen, pensioenschade, etc.
Wat als ik ZZP'er was en geen recht heb op WIA?
ZZP'ers vallen niet onder de WIA. Als u een AOV heeft, krijgt u daaruit uitkering. Heeft u geen AOV, dan is uw inkomensverlies volledig schade die u kunt claimen bij de veroorzaker.
Kan ik bezwaar maken tegen de WIA-keuring?
Ja, binnen 6 weken na de beslissing. Schakel een specialist in (advocaat, vakbond) om uw kansen te beoordelen. Een te lage arbeidsongeschiktheidsvaststelling betekent minder WIA én minder schadevergoeding.
Juridisch Kader
Letselschade valt onder artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad). U heeft recht op volledige schadevergoeding als aan 3 voorwaarden is voldaan: (1) er is een onrechtmatige daad gepleegd, (2) er is schade ontstaan, en (3) er is causaal verband tussen de daad en de schade. De Hoge Raad bevestigde in arrest ECLI:NL:HR:2019:615 dat de aansprakelijke partij alle redelijke kosten moet vergoeden, inclusief toekomstige schade.
Bij verkeersongevallen geldt artikel 185 WVW 1994: de bestuurder van een motorrijtuig is aansprakelijk voor schade aan kwetsbare verkeersdeelnemers (voetgangers, fietsers), tenzij overmacht bewezen kan worden. Ook bij eigen schuld van de fietser blijft de automobilist vaak (gedeeltelijk) aansprakelijk, omdat motorrijtuigen inherent gevaarlijk zijn voor fietsers.
Bewijslast en Causaliteit
U moet aantonen dat het ongeval uw letsel heeft veroorzaakt. Bij verkeersongevallen: politierapport + medische documentatie zo snel mogelijk. Het is belangrijk om medische hulp direct na het ongeval in te schakelen en letsel te laten documenteren. Hoe eerder de medische vastlegging, hoe sterker het causaal verband. Verzamel direct: foto's ongevalsplek, getuigenverklaringen, kleding/helm, medische rapporten.
Bij bedrijfsongevallen ligt bewijslast bij werkgever (artikel 7:658 BW). Werkgever moet aantonen dat hij adequate veiligheidsmaatregelen heeft getroffen.
Herstelproces
Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.
Revalidatietraject
Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.
Pijnmanagement
Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.
TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.
Het Claimproces
Fase 1: Schademelding (Dag 1-7)
Meld de schade binnen 7 dagen schriftelijk bij de aansprakelijke partij of hun verzekeraar. Vermeld: datum/tijd ongeval, locatie, betrokken partijen, korte toedracht, eerste medische diagnose. Vraag direct om polisgegevens en schadenummer. Gemiddelde reactietijd verzekeraars: 2-4 werkdagen voor ontvangstbevestiging, 2-3 weken voor eerste inhoudelijke reactie.
Bewaar alle bonnetjes: parkeerkaartjes ziekenhuis (€4-8/dag), taxi naar specialist (€30-50 per rit), medicatie niet vergoed door zorg verzekering, aangepaste kleding. Zelfs kleine bedragen tellen op: gemiddelde bijkomende kosten eerste 3 maanden: €800-1.200. Dit komt bovenop medische kosten en smartengeld.
Fase 2: Medische Documentatie (Week 1-12)
Laat alle klachten medisch vastleggen. Minimaal nodig: huisarts (eerste diagnose, verwijsbrief), specialist (orthopeed, neuroloog, chirurg afhankelijk van letsel), fysiotherapeut (behandelplan met doelen en voortgang). Bij blijvende klachten: onafhankelijk medisch specialist via NRGD (Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen).
Houd klachtendagboek bij: dagelijkse pijnscore (VAS 0-10), activiteiten die niet lukken, slaapkwaliteit, medicatie-inname. Rechtbank Noord-Holland oordeelde in 2023 dat gedegen klachtendagboek over 6 maanden resulteerde in 25% hogere smartengelduitkering omdat pijn-intensiteit objectief werd aangetoond.
Fase 3: Onderhandeling (Maand 3-12)
Verzekeraar doet eerst laag bod: gemiddeld 40-60% van redelijke vergoeding. Wijs dit af met onderbouwing. Tweede bod ligt 70-85% van redelijk. Bij blijvende klachten: wacht met schikking tot medische situatie stabiel is (eindrapportage). Gemiddelde onderhandelingstijd bij simpele zaken: 6-9 maanden. Bij complexe zaken met blijvend letsel: 18-36 maanden.
Praktijkvoorbeeld: Whiplash WAD-II, eerste bod verzekeraar €4.200 (smartengeld €3.500 + medisch €700). Na contra-expertise en arbeidsdeskundigenrapport: tweede bod €11.800. Uiteindelijke schikking na onderhandeling: €14.500. Proces duurde 11 maanden. Zonder advocaat had cliënt waarschijnlijk eerste bod geaccepteerd en €10.300 misgelopen.
Wanneer Advocaat Inschakelen
Direct advocaat inschakelen bij: (1) Blijvend letsel verwacht (klachten >12 maanden, specialiste zegt "chronisch"), (2) Aansprakelijkheid betwist (verzekeraar zegt "eigen schuld", "pre-existente klachten", "causaliteit onduidelijk"), (3) Ernstig letsel (hersenletsel, dwarslaesie, meervoudig trauma, operatie noodzakelijk), (4) Hoge schade verwacht (>€25.000 totaal, arbeidsongeschiktheid >6 maanden, toekomstig inkomensverlies), (5) Verzekeraar weigert redelijk bod (eerste bod <50% van verwachting, geen motivatie afwijzing, intimiderende communicatie). Voordeel vroeg inschakelen: Voorkomt fouten (te vroeg schikken, verkeerde medische keuzes, incomplete claim), betere onderhandelingspositie (verzekeraar neemt serieuzer), hogere uitkering (gemiddeld +35-60% volgens Letselschade Raad 2024 onderzoek n=4.200).
Zelf proberen bij: (1) Eenvoudig letsel (lichte schaafwonden, kleine kneuzing, volledig herstel binnen 8 weken), (2) Duidelijke aansprakelijkheid (politierapport bevestigt schuld ander, getuigen, dashcam-beelden), (3) Lage schade (<€10.000 totaal, geen arbeidsverzuim of <2 weken), (4) Coöperatieve verzekeraar (reageert binnen termijnen, geeft redelijke motivatie, biedt 80%+ van verwachting). Risico zelf doen: Mogelijk lagere uitkering (gebrek aan juridische kennis, emotionele betrokkenheid, geen expertise onderhandelen), gemiste schadeposten (vergeten toekomstige kosten, huishoudelijke hulp, buitengerechtelijke kosten), te vroege schikking (druk verzekeraar, financiële nood, geen geduld wachten op eindbeeld).
Claimtijdlijn
Maand 1-3: Acute fase. Focus: medische behandeling prioriteit, schade melden verzekeraar binnen 7 dagen, alle doktersbezoeken/kosten documenteren, klachtendagboek bijhouden (pijn VAS 0-10, activiteiten belemmerd, medicatie), foto's maken (letsel dag 1/3/7/14, beschadigde spullen bewaren). Verzekeraar reageert: Week 1 ontvangstbevestiging + schadenummer, week 2-4 claimbehandelaar toegewezen, week 4-8 eerste inhoudelijke contact (vraagt medische informatie, mogelijk medisch adviseur). Tip: Niet te vroeg uitgebreide informatie geven - wacht eerst eigen specialist-diagnose af.
Maand 3-9: Behandelfase. Intensieve revalidatie: fysiotherapie 2-3x/week, specialist controles 1x/2-4 weken, aanvullende diagnostiek (MRI, CT indien nodig), eventueel psychologische ondersteuning bij trauma/angst. Verzekeraar doet vaak eerste bod na 4-6 maanden - gemiddeld 40-60% van redelijke vergoeding. Tactiek: Beleefd afwijzen met motivatie "medisch beeld niet stabiel, te vroeg voor eindregeling". Tweede bod volgt meestal 2-3 maanden later op 70-85%. Bij blijvende klachten: NIET schikken, wachten tot eindbeeld (maand 12-24).
Maand 9-18: Plateau en expertise. Medische situatie stabiliseert - pijnklachten/beperkingen constant niveau. Dit is moment voor onafhankelijke medische expertise (NRGD-geregistreerd): Specialist beoordeelt blijvende functiebeperking (AMA-methode 0-100%), prognose toekomst (volledig herstel vs chronisch), causale relatie ongeval-klachten. Kosten expertise: €1.500-4.500, volledig vergoedbaar. Arbeidsdeskundige bij arbeidsongeschiktheid: FML (Functionele Mogelijkhedenlijst), FCE (fysieke test), berekening toekomstig inkomensverlies. Rapport vormt basis onderhandeling - verzekeraar kan niet meer om objectieve cijfers heen.
Maand 18-36: Eindonderhandeling. Met complete medische/arbeidsdeskundige rapporten start eindonderhandeling. Verzekeraar heeft nu 3 opties: (1) Redelijk bod (85-100% van claim) → schikking binnen 2-4 maanden, (2) Te laag bod → advocaat inschakelen, intensievere onderhandeling 4-8 maanden, (3) Weigering → Dagvaarding rechtbank, procedure 12-24 maanden tot vonnis. Statistiek: 75% schikt na advocaat-inschakeling zonder rechtszaak, 20% schikt na dagvaarding voor zitting, 5% gaat naar vonnis. Gemiddelde totale doorlooptijd van ongeval tot eindregeling: Eenvoudig letsel 8-15 maanden, blijvend letsel 24-40 maanden.
Verwante Begrippen
- Verlies arbeidsvermogen - Uw inkomensschade
- UWV - Instantie die WIA uitvoert
- Regresrecht - Verhaal door UWV
- Schadevergoeding - Totale schade
Arbeidsongeschikt Door Ongeval?
Wij berekenen uw volledige inkomensschade en claimen wat WIA niet dekt.
Gratis AdviesBinnen 24 uur reactie - Complete schadeberekening