Whiplash Graad Verdeling Nederland
5-Graad Systeem Uitgelegd
Whiplash wordt ingedeeld in 5 ernstgraden op basis van symptomen, objectieve bevindingen en beloop:
Symptomen: Alleen nekpijn en/of stijfheid. Geen fysieke afwijkingen bij onderzoek.
Objectief: Normale ROM (bewegingsbereik), geen trigger points, geen neurologisch.
Herstel: 90-95% binnen 2-6 weken.
Prevalentie: 12% van whiplash gevallen.
Vergoeding: €1.500 - €5.000
Symptomen: Nekpijn + musculoskeletale tekenen (stijfheid, beperkte beweging, spierpijn).
Objectief: Beperkte ROM (bijvoorbeeld: rotatie <60° ipv normale 80°), trigger points palpabel, gespannen spieren. Geen neurologisch.
Herstel: 70-75% binnen 6-12 weken. 25% wordt chronisch.
Prevalentie: 64% van whiplash gevallen (meest voorkomend).
Vergoeding acute: €3.000 - €18.000
Vergoeding chronisch: €12.000 - €35.000
Symptomen: Nekpijn + neurologische tekenen (tintelingen, doof gevoel, zwakte in arm/hand).
Objectief: Verminderde reflexen (biceps, triceps), spierzwakte meetbaar (handknijpkracht <80% van andere zijde), sensibiliteitsverlies dermatomaal patroon, positieve Spurling test.
Diagnostiek: MRI vaak hernia C5-C6 of C6-C7 met wurtelcompressie. EMG toont radiculopathie.
Herstel: 45-50% volledig herstel binnen 12-18 maanden. 50% chronisch.
Prevalentie: 18% van whiplash gevallen.
Vergoeding acute: €12.000 - €55.000
Vergoeding chronisch: €35.000 - €85.000
Symptomen: Nekpijn + fractuur of dislocatie wervel zichtbaar op beeldvorming.
Objectief: Röntgen/CT toont wervelfractuur, dislocatie, of ligamenteuze ruptuur (SCIWORA bij kinderen).
Behandeling: Vaak operatie nodig (plaatsing, fusie). Immobilisatie 6-12 weken. Lange revalidatie.
Herstel: 20-25% volledig herstel. 75-80% blijvende klachten/beperkingen.
Prevalentie: 4% van whiplash gevallen.
Vergoeding acute: €35.000 - €150.000+
Vergoeding chronisch: €100.000 - €500.000+
Definitie: Whiplash Graad 2-4 die chronisch blijft (>24 maanden) met blijvende invaliditeit.
Symptomen: Aanhoudende nekpijn, bewegingsbeperking, neurologische uitval, cognitieve klachten (concentratie, geheugen, vermoeidheid).
Objectief: Blijvende ROM-beperking >25%, neurologische uitval persistent, neuropsychologisch onderzoek toont deficits.
Impact: Blijvende arbeidsongeschiktheid (vaak 25-55%), levenslange behandeling nodig, aanpassingen werk/huis.
Herstel: Geen volledig herstel meer verwacht. Doel: optimaliseren restfunctie.
Prevalentie: 18-22% van alle whiplash gevallen.
Vergoeding: €85.000 - €250.000+
Hoger bij jonge leeftijd (lange toekomst), hoge arbeidsongeschiktheid%, complexe neuropsychologie
Graad Bepaling - Welke Graad Heeft U?
Stap 1: Check uw symptomen
Vraag 1: Heeft u alleen nekpijn/stijfheid zonder andere klachten?
→ JA: Waarschijnlijk Graad 1
→ NEE: Ga naar vraag 2
Vraag 2: Heeft u beperkte beweging nek (kan niet volledig draaien/buigen) of pijnlijke spieren?
→ JA, maar GEEN tintelingen/zwakte: Waarschijnlijk Graad 2
→ JA, met tintelingen/zwakte arm: Waarschijnlijk Graad 3
→ NEE: Ga naar vraag 3
Vraag 3: Heeft röntgen/CT een breuk getoond?
→ JA: Graad 4
→ NEE: Terug naar vraag 2 (waarschijnlijk Graad 2-3)
Vraag 4: Duren klachten langer dan 24 maanden zonder verbetering?
→ JA: Graad 5 (chronisch blijvend)
→ NEE: Blijf bij Graad 1-4 classificatie
Vergoeding Detail per Graad
| Graad | Smartengeld | Medische Kosten | Inkomensverlies | Totaal Gem. |
|---|---|---|---|---|
| Graad 1 | €1.200 - €3.500 | €200 - €1.200 | €0 - €800 | €1.500 - €5.000 |
| Graad 2 (acute) | €2.500 - €12.000 | €500 - €6.000 | €0 - €15.000 | €3.000 - €18.000 |
| Graad 2 (chronisch) | €8.000 - €22.000 | €4.000 - €15.000 | €0 - €45.000 | €12.000 - €35.000 |
| Graad 3 (acute) | €10.000 - €45.000 | €2.000 - €15.000 | €5.000 - €50.000 | €12.000 - €55.000 |
| Graad 3 (chronisch) | €22.000 - €55.000 | €8.000 - €35.000 | €10.000 - €120.000 | €35.000 - €85.000 |
| Graad 4 | €30.000 - €120.000 | €10.000 - €80.000 | €20.000 - €250.000+ | €35.000 - €150.000+ |
| Graad 5 (chronisch blijvend) | €50.000 - €150.000+ | €15.000 - €100.000+ | €50.000 - €500.000+ | €85.000 - €250.000+ |
Graad Progressie - Kan Ernst Toenemen?
Ja - Whiplash graad kan veranderen tijdens herstelperiode
Scenario 1: Graad 1 → Graad 2 (15% van gevallen)
Week 1-2: Alleen nekpijn (Graad 1). Week 3-4: Stijfheid ontwikkelt, bewegingsbeperking ontstaat (upgrade naar Graad 2).
Impact vergoeding: €1.500-€5.000 → €3.000-€18.000
Scenario 2: Graad 2 → Graad 3 (8-12% van gevallen)
Week 1-4: Nekpijn en stijfheid (Graad 2). Week 5-8: Tintelingen arm, zwakte hand ontstaat. MRI toont hernia → Graad 3.
Impact vergoeding: €3.000-€18.000 → €12.000-€55.000
Scenario 3: Graad 2/3 → Graad 5 (18-22% van gevallen)
Maand 1-12: Behandeling Graad 2-3, verwachting herstel. Maand 12-24: Klachten blijven, ondanks behandeling. Maand 24+: Medisch eindpunt "blijvend" → Graad 5.
Impact vergoeding: €3.000-€55.000 → €85.000-€250.000+ (door kapitalisatie toekomstige kosten)
Belangrijk: Bij verandering graad moet nieuwe medische beoordeling plaatsvinden. Verzekering moet hogere graad accepteren als medisch onderbouwd.
Herstelkans per Graad (Statistiek)
| Graad | Volledig Herstel | Gedeeltelijk Herstel | Blijvende Klachten | Gem. Hersteltijd |
|---|---|---|---|---|
| Graad 1 | 92% | 6% | 2% | 2-6 weken |
| Graad 2 | 74% | 18% | 8% | 6-12 weken |
| Graad 3 | 48% | 32% | 20% | 12-18 maanden |
| Graad 4 | 22% | 24% | 54% | 18-36 maanden |
| Graad 5 | 0% | 15% | 85% | N.v.t. (blijvend) |
Factoren die Graad Beïnvloeden
Verhogende Factoren (Graad hoger)
- Hoge impactsnelheid: >50 km/u = hogere kans op Graad 3-4
- Hoofdsteun te laag: Head-restraint <80cm hoogte = 2.5× hogere kans ernstig letsel
- Niet voorbereid: Aanrijding van achteren zonder anticipatie = meer weefselschade
- Vrouwelijk geslacht: 1.8× hogere kans chronificatie (anatomische factoren)
- Leeftijd >45 jaar: Tragere genezing, meer kans op chronisch
- Pre-existent nekprobleem: Artrose, eerdere whiplash = kwetsbaarder
Verlagende Factoren (Graad lager / beter herstel)
- Vroege mobilisatie: Start fysiotherapie binnen 1 week = betere prognose
- Actieve coping: Positieve mindset, blijven bewegen vs. catastroferen
- Adequate behandeling: Specialistische fysiotherapie vs. afwachten
- Snelle return-to-work: Graduele RTW binnen 4-6 weken = minder chronificatie
- Jonge leeftijd: <35 jaar = sneller herstel
Graad en Arbeidsongeschiktheid
| Graad | Gem. Verzuimduur | Blijvende Arbeidsongeschiktheid | Impact op Vergoeding |
|---|---|---|---|
| Graad 1 | 0-2 weken | 0-2% | Minimaal (€0-€2.000) |
| Graad 2 | 2-8 weken | 5-15% | Matig (€2.000-€25.000) |
| Graad 3 | 8-26 weken | 20-45% | Hoog (€20.000-€120.000) |
| Graad 4 | 26-78 weken | 45-80% | Zeer hoog (€80.000-€350.000+) |
| Graad 5 | Blijvend (>104 weken) | 25-100% | Extreem hoog (€100.000-€800.000+) |
Kapitalisatie: Bij blijvende arbeidsongeschiktheid wordt toekomstig inkomensverlies tot pensioenleeftijd berekend en in één keer uitgekeerd. Dit maakt Graad 5 vergoedingen zo hoog.
Veelgestelde Vragen per Graad
Graad 1: Krijg ik vergoeding als ik niet naar fysiotherapie ben geweest?
Ja. Smartengeld is voor pijn en leed, niet afhankelijk van behandeling. Wel lager bij Graad 1 zonder behandeling (€1.200-€2.000). Met behandeling bewijs je klachten waren reëel → hoger bedrag (€2.500-€5.000).
Graad 2: Ik ben pas na 3 maanden naar arts - kan dit nog?
Ja, vertraagde zorg doet geen afbreuk aan claim. Leg uit waarom (dacht het ging vanzelf over, geen tijd, etc.). Belangrijker: documenteer klachten NU en start behandeling.
Graad 3: MRI toont hernia maar neuroloog zegt "pre-existent" - wat nu?
Lastige situatie. Pre-existente hernia kan verergerd zijn door ongeval. Eis second opinion, vergelijk MRI met eventuele oude beelden. Bij twijfel: expertiseonderzoek door onafhankelijke arts. Ongeval hoeft niet hernia te veroorzaken - verergering is voldoende voor aansprakelijkheid.
Graad 4: Operatie geweest, maar nog steeds pijn - kan dit hoger?
Ja. Graad 4 met aanhoudende klachten >24 maanden = upgrade naar Graad 5. Dit verhoogt vergoeding aanzienlijk (€150.000+ → €250.000+) door toekomstige component. Wacht tot medisch eindpunt (24-36 maanden post-operatie) voor volledige claim.
Graad 5: Hoe bewijzen dat klachten blijvend zijn?
Multidisciplinaire expertise: (1) Orthopeed/neuroloog: blijvende ROM-beperking, neurologisch. (2) Neuropsycholoog: cognitieve deficits. (3) Arbeidsdeskundige: arbeidsongeschiktheid%. (4) Rekenkundige: kapitalisatie. Complete dossier toont blijvende karakter objectief.
Bepaal Uw Whiplash Graad en Vergoeding
Gebruik onze calculator om te schatten welke graad bij uw klachten past en wat uw vergoeding zou moeten zijn.
Bereken Mijn Graad