WAD Classificatie - Kerncijfers Nederland
WAD Classificatie - Volledige Tabel
Het WAD-systeem (Whiplash Associated Disorders) verdeelt whiplash in 5 graden op basis van klinische bevindingen:
| Grade | Klachten | Objectieve Bevindingen | Prevalentie | Gem. Vergoeding |
|---|---|---|---|---|
| WAD 0 | Geen nekklachten Geen fysieke tekenen |
Geen afwijkingen bij onderzoek Röntgen/MRI normaal |
8% | €0 - €500 (alleen materieel) |
| WAD 1 | Nekklachten (pijn, stijfheid) GEEN fysieke tekenen |
Normaal onderzoek Volledige ROM (range of motion) Geen neurologische uitval |
12% | €1.500 - €5.000 (licht letsel) |
| WAD 2 | Nekklachten + Musculoskeletale tekenen |
Beperkte ROM (bewegingsbeperking) Pijnlijke drukpunten (trigger points) Gespannen spieren GEEN neurologische uitval |
64% | €3.000 - €18.000 (matig letsel) |
| WAD 3 | Nekklachten + Neurologische tekenen |
Verminderde/afwezige reflexen Spierzwakte Sensorische uitval (tintelingen, doof gevoel) Radiculopathie (zenuwwortelprikkeling) |
22% | €12.000 - €55.000 (ernstig letsel) |
| WAD 4 | Nekklachten + Fractuur of dislocatie |
Röntgen/CT: breuk wervel Dislocatie (ontwrichting) wervel Ligamenteuze ruptuur (bandletsel) |
4% | €35.000 - €150.000+ (zeer ernstig) |
Quebec Task Force (1995)
De WAD-classificatie komt uit de "Quebec Task Force on Whiplash-Associated Disorders" studie uit 1995. Dit is de internationale gouden standaard voor whiplash-diagnostiek. Nederlandse artsen, verzekeraars en rechters gebruiken dit systeem.
Diagnostisch Proces per WAD Grade
Stap 1: Anamnese (Verhaal Patiënt)
Arts vraagt:
- Wat gebeurde er precies? (impact, richting, snelheid)
- Wanneer begonnen klachten? (direct vs. vertraagd = relevant voor WAD-grade)
- Welke klachten? (alleen nek = WAD 1-2, ook arm/hand = mogelijk WAD 3)
- Hoe erg? (VAS pijnscore 0-10)
- Wat kunt u niet meer? (functionele beperking)
Stap 2: Fysiek Onderzoek
Arts onderzoekt:
- Inspectie: Houding, zwelling, blauwe plekken
- Palpatie: Drukpijn nekspieren (trigger points), verharding spieren
- Range of Motion (ROM): Flexie/extensie (voor/achter), rotatie (draaien), lateroflexie (zijwaarts buigen) - meten in graden
- Neurologisch: Reflexen (biceps, triceps, patella), kracht (handknijpen, schouder optillen), sensibiliteit (aanraken arm/hand met watten)
- Provocatietests: Spurling test (zenuwwortel), distraction test, Valsalva
Uitkomst bepaalt WAD-grade:
- ROM normaal + geen neurologisch = WAD 0 of 1
- ROM beperkt + geen neurologisch = WAD 2
- Neurologische afwijking = WAD 3
Stap 3: Beeldvorming (indien geïndiceerd)
Röntgen (standaard bij ernstig trauma):
- Doel: Fractuur of dislocatie uitsluiten
- Indicatie: Hoge impact, oudere patiënt (>65 jaar), ernstige pijn
- Uitkomst: Fractuur/dislocatie zichtbaar = WAD 4
MRI (bij verdenking hernia/zenuwwortel):
- Doel: Weke delen bekijken (hernia, ligamenten, ruggenmerg)
- Indicatie: Neurologische uitval (WAD 3 verdenking), aanhoudende pijn >6 weken
- Uitkomst: Hernia met wurtelcompressie = bevestigt WAD 3, verhoogt vergoeding
CT (bij onduidelijke röntgen):
- Doel: Botstructuur detail
- Indicatie: Verdenking fractuur maar röntgen niet conclusief
Stap 4: Aanvullende Diagnostiek (bij chronificatie)
EMG/NCV (elektromyografie / zenuwgeleidingssnelheid):
- Wanneer: WAD 3 verdenking, neurologische klachten >3 maanden
- Doel: Objectiveren zenuwschade, radiculopathie bewijzen
- Impact: EMG-afwijking = sterker bewijs voor WAD 3, verhoogt vergoeding €5.000-€15.000
Neuropsychologisch onderzoek (NPA):
- Wanneer: Concentratieklachten, geheugenproblemen, vermoeidheid
- Doel: Cognitieve schade meten (kan bij whiplash optreden)
- Impact: NPA-afwijking = extra component, vergoeding +€8.000-€25.000
WAD Grade en Herstelkans
| WAD Grade | Volledig Herstel | Chronisch (>6m) | Gem. Hersteltijd |
|---|---|---|---|
| WAD 0 | 100% | 0% | Niet van toepassing |
| WAD 1 | 92% | 8% | 2-6 weken |
| WAD 2 | 74% | 26% | 6 weken - 6 maanden |
| WAD 3 | 48% | 52% | 3 - 18 maanden |
| WAD 4 | 22% | 78% | 12+ maanden, vaak blijvend |
Belangrijke conclusie: Hogere WAD-grade = lagere herstelkans. WAD 3-4 heeft >50% kans op chronische klachten, wat vergoeding drastisch verhoogt (zie Chronische Whiplash pagina).
WAD Grade en Vergoeding Detail
WAD 1 Vergoeding: €1.500 - €5.000
Smartengeld: €1.200 - €3.500
Medische kosten: €200 - €1.200 (huisarts, enkele fysiotherapie sessies)
Inkomensverlies: Zelden (vaak geen verzuim)
Kenmerken: Kort herstel (2-6 weken), geen blijvende klachten, minimale behandeling
Voorbeeld: Nekpijn 3 weken, 8 fysiotherapie sessies, volledig herstel. Totaal: €2.400
WAD 2 Vergoeding: €3.000 - €18.000 (acute) / €12.000 - €35.000 (chronisch)
Smartengeld: €2.500 - €12.000
Medische kosten: €500 - €6.000 (fysiotherapie 20-80 sessies, pijnmedicatie, eventueel manuele therapie)
Inkomensverlies: €0 - €15.000 (afhankelijk van verzuim, vaak 2-12 weken)
Huishoudelijke hulp: €0 - €3.000
Kenmerken: Meest voorkomend (64%), matige herstelkans, 26% wordt chronisch
Voorbeeld acuut: 3 maanden klachten, 40 fysiotherapie, 4 weken verzuim. Totaal: €8.200
Voorbeeld chronisch: 2 jaar klachten, 120 fysiotherapie, 20% arbeidsongeschikt blijvend. Totaal: €28.500
WAD 3 Vergoeding: €12.000 - €55.000 (acute) / €35.000 - €85.000 (chronisch)
Smartengeld: €10.000 - €45.000
Medische kosten: €2.000 - €15.000 (fysiotherapie, neurologie, eventueel EMG €800, MRI €450)
Inkomensverlies: €5.000 - €50.000+ (langere verzuim, vaak 3-12 maanden)
Huishoudelijke hulp: €2.000 - €8.000
Toekomstig (bij blijvend): €20.000 - €150.000
Kenmerken: Ernstig letsel, 52% wordt chronisch, neurologische component verhoogt smartengeld significant
Voorbeeld acuut: 9 maanden herstel, radiculopathie, 6 maanden verzuim, volledig herstel. Totaal: €32.000
Voorbeeld chronisch: Blijvende radiculopathie, EMG-afwijking, 35% arbeidsongeschikt blijvend, 38 jaar oud. Totaal: €142.000
WAD 4 Vergoeding: €35.000 - €150.000+
Smartengeld: €30.000 - €120.000+
Medische kosten: €5.000 - €35.000 (operatie mogelijk, lange revalidatie)
Inkomensverlies: €10.000 - €100.000+ (vaak langdurige/blijvende arbeidsongeschiktheid)
Huishoudelijke hulp: €5.000 - €20.000+
Toekomstig (bijna altijd): €50.000 - €500.000+
Kenmerken: Zeer ernstig (4%), 78% blijvende klachten, vaak operatie nodig, hoge kans blijvende invaliditeit
Voorbeeld: Wervelfractuur C6, operatie met plaatsing, 18 maanden revalidatie, 55% blijvende arbeidsongeschiktheid, 32 jaar oud. Totaal: €385.000
WAD Upgrading: Kan Grade Veranderen?
Ja - WAD grade kan toenemen tijdens behandeling
Scenario 1: WAD 1 → WAD 2
Initieel alleen nekpijn (WAD 1), na 2 weken ontstaat bewegingsbeperking en trigger points (WAD 2). Frequentie: 15-20%.
Scenario 2: WAD 2 → WAD 3
Begint met nekpijn en stijfheid (WAD 2), na 4-8 weken ontstaan tintelingen in arm en verminderde kracht (neurologische uitval = WAD 3). Vaak door hernia die zich ontwikkelt. Frequentie: 8-12%.
Scenario 3: Late diagnose WAD 4
Röntgen direct na ongeval mist kleine fractuur (niet zichtbaar), CT 6 weken later na aanhoudende pijn toont fractuurlijn. Upgrade naar WAD 4. Zeldzaam maar mogelijk: 1-2%.
Impact op Vergoeding: Verzekering moet hogere WAD-grade accepteren als medisch bewezen. Claim kan €10.000-€40.000 stijgen bij upgrade WAD 2→3.
Veelgemaakte Fouten bij WAD Bepaling
❌ Fout 1: Te snel WAD-grade vastleggen
Probleem: Huisarts schrijft na 1 week "WAD 1" in dossier, maar klachten verergeren later naar WAD 2-3.
Gevolg: Verzekering houdt vast aan eerste diagnose, weigert hogere vergoeding.
Oplossing: Eis herclassificatie door specialist (neuroloog, orthopeed) na 4-6 weken als klachten verergeren.
❌ Fout 2: Neurologische klachten niet melden
Probleem: Patiënt vertelt huisarts alleen over nekpijn, niet over tintelingen in hand (denkt dat het niet relevant is).
Gevolg: Geen neurologisch onderzoek, WAD 2 diagnose terwijl het WAD 3 is. €15.000-€30.000 verschil.
Oplossing: Meld ALLE klachten: tintelingen, doof gevoel, zwakte arm/hand, duizeligheid, hoofdpijn. Dit triggert neurologisch onderzoek.
❌ Fout 3: Geen MRI laten maken bij WAD 3 verdenking
Probleem: Arts zegt "Whiplash gaat vanzelf over, geen MRI nodig" terwijl neurologische uitval aanwezig is.
Gevolg: Hernia wordt niet ontdekt, geen objectief bewijs voor WAD 3, verzekering biedt WAD 2 bedrag.
Oplossing: Bij neurologische klachten >6 weken: eis MRI. Kosten €450, kan €20.000+ opleveren.
Bepaal Uw WAD Grade en Vergoeding
Gebruik onze calculator om in te schatten welke WAD-grade bij uw klachten past en wat uw vergoeding zou kunnen zijn.
Start WAD Calculator