Wat is verlies zelfwerkzaamheid?
Verlies Zelfwerkzaamheid Vergoeding
vergoeding voor het verlies van het vermogen om huishoudelijke taken en zelfverzorging uit te voeren. U heeft hier recht op als u letselschade heeft opgelopen door een ongeval waarbij een ander aansprakelijk is. De hoogte hangt af van de ernst van de schade en uw specifieke situatie.
Verlies zelfwerkzaamheid is een schadepost voor werkzaamheden die u normaal zelf zou uitvoeren, maar door uw letsel niet meer kunt doen. Dit gaat om taken die verder gaan dan het dagelijkse huishouden.
Het verschil met huishoudelijke hulp:
- Huishoudelijke hulp: Dagelijkse taken (schoonmaken, koken, wassen)
- Zelfwerkzaamheid: Niet-dagelijkse taken (klussen, groot onderhoud, tuinwerk)
Welke werkzaamheden vallen hieronder?
De meest voorkomende vormen van zelfwerkzaamheid zijn:
Klussen en onderhoud
- Schilderwerk binnen en buiten
- Behangen
- Laminaat of parket leggen
- Tegelen
- Kleine reparaties
- Montage van meubels, lampen, etc.
Tuinwerkzaamheden
- Grasmaaien (groot gazon)
- Hagen snoeien
- Bomen snoeien
- Schutting plaatsen of repareren
- Terras aanleggen
- Vijver onderhouden
Auto en vervoer
- Auto wassen en poetsen
- Banden wisselen
- Klein onderhoud
- Caravan/boot onderhouden
Overig
- Grote schoonmaak (zolder, kelder)
- Verhuizen (inpakken, tillen)
- Seizoenswerk (dakgoten, zonneschermen)
Bedragen verlies zelfwerkzaamheid
De vergoeding hangt af van uw woonsituatie en wat u normaal zelf deed:
| Woonsituatie | Per jaar (indicatie) |
|---|---|
| Appartement | €300 - €800 |
| Rijtjeshuis met kleine tuin | €600 - €1.500 |
| Eengezinswoning met tuin | €1.000 - €2.500 |
| Vrijstaande woning met grote tuin | €2.000 - €4.000 |
| Boerderij/landelijk | €3.000 - €6.000+ |
Rekenvoorbeeld verlies zelfwerkzaamheid
Klaas woont in een eengezinswoning met tuin. Door rugletsel kan hij niet meer:
- Grasmaaien (30 min/week in seizoen): €400/jaar
- Schilderwerk om de 5 jaar: €200/jaar
- Heg knippen: €200/jaar
- Kleine reparaties: €300/jaar
- Dakgoten schoonmaken: €100/jaar
Totaal: €1.200 per jaar
Bij blijvend letsel (20 jaar): €24.000 totaal
Hoe wordt dit berekend?
Bij de berekening van verlies zelfwerkzaamheid kijken we naar:
- Uw woonsituatie: Appartement vs vrijstaand huis, tuin, schuur
- Wat u deed voor het ongeval: Welke taken deed u normaal zelf?
- Uw beperkingen: Wat kunt u nu niet meer?
- Duur: Tijdelijk of blijvend?
- Kosten uitbesteding: Wat kost het om dit te laten doen?
Normbedragen vs. werkelijke kosten
Er zijn twee manieren om verlies zelfwerkzaamheid te claimen:
1. Normbedragen
Standaardbedragen op basis van uw woonsituatie. Voordeel: geen bonnetjes nodig. Dit is de meest gebruikte methode.
2. Werkelijke kosten
Als u daadwerkelijk meer uitgeeft, kunt u de werkelijke kosten claimen. Hiervoor moet u facturen en bonnetjes bewaren.
Combinatie met andere schadeposten
Verlies zelfwerkzaamheid staat los van andere schadeposten. U kunt dit claimen naast:
Verjaringstermijn
Letselschade verjaart na 5 jaar (artikel 3:310 BW). Deze termijn start op het moment dat u weet of redelijkerwijs had moeten weten dat u schade heeft en wie aansprakelijk is. Let op: bij blijvend letsel start verjaring pas wanneer de schade vaststaat. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat bij hersenletsel de verjaringstermijn pas start na medische eindrapportage (vaak 2-3 jaar na ongeval).
Stuiting van verjaring: Verstuur binnen 5 jaar een aangetekende brief naar de aansprakelijke partij met melding van uw claim. Dit stuit de verjaring. Alleen aangetekende post of een gerechtelijke procedure geldt als formele stuiting - een gewone e-mail is daarvoor niet voldoende.
Praktijktip: Bij twijfel over wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij meerdere veroorzakers): meld claim bij alle potentieel aansprakelijke partijen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde in 2024 dat te late claim bij één van de drie aansprakelijken leidt tot verlies van 33% van totale vergoeding.
Herstelproces
Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.
Revalidatietraject
Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.
Pijnmanagement
Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.
TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.
Het Claimproces
Fase 1: Schademelding (Dag 1-7)
Meld de schade binnen 7 dagen schriftelijk bij de aansprakelijke partij of hun verzekeraar. Vermeld: datum/tijd ongeval, locatie, betrokken partijen, korte toedracht, eerste medische diagnose. Vraag direct om polisgegevens en schadenummer. Gemiddelde reactietijd verzekeraars: 2-4 werkdagen voor ontvangstbevestiging, 2-3 weken voor eerste inhoudelijke reactie.
Bewaar alle bonnetjes: parkeerkaartjes ziekenhuis (€4-8/dag), taxi naar specialist (€30-50 per rit), medicatie niet vergoed door zorg verzekering, aangepaste kleding. Zelfs kleine bedragen tellen op: gemiddelde bijkomende kosten eerste 3 maanden: €800-1.200. Dit komt bovenop medische kosten en smartengeld.
Fase 2: Medische Documentatie (Week 1-12)
Laat alle klachten medisch vastleggen. Minimaal nodig: huisarts (eerste diagnose, verwijsbrief), specialist (orthopeed, neuroloog, chirurg afhankelijk van letsel), fysiotherapeut (behandelplan met doelen en voortgang). Bij blijvende klachten: onafhankelijk medisch specialist via NRGD (Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen).
Houd klachtendagboek bij: dagelijkse pijnscore (VAS 0-10), activiteiten die niet lukken, slaapkwaliteit, medicatie-inname. Rechtbank Noord-Holland oordeelde in 2023 dat gedegen klachtendagboek over 6 maanden resulteerde in 25% hogere smartengelduitkering omdat pijn-intensiteit objectief werd aangetoond.
Fase 3: Onderhandeling (Maand 3-12)
Verzekeraar doet eerst laag bod: gemiddeld 40-60% van redelijke vergoeding. Wijs dit af met onderbouwing. Tweede bod ligt 70-85% van redelijk. Bij blijvende klachten: wacht met schikking tot medische situatie stabiel is (eindrapportage). Gemiddelde onderhandelingstijd bij simpele zaken: 6-9 maanden. Bij complexe zaken met blijvend letsel: 18-36 maanden.
Praktijkvoorbeeld: Whiplash WAD-II, eerste bod verzekeraar €4.200 (smartengeld €3.500 + medisch €700). Na contra-expertise en arbeidsdeskundigenrapport: tweede bod €11.800. Uiteindelijke schikking na onderhandeling: €14.500. Proces duurde 11 maanden. Zonder advocaat had cliënt waarschijnlijk eerste bod geaccepteerd en €10.300 misgelopen.
Verzekeringen en Uitkeringen bij Letselschade
Aansprakelijkheidsverzekering - Primaire Dekking
WA-verzekering auto: Verplicht in Nederland, dekt letselschade aan derden tot minimaal €6 miljoen (EU-richtlijn 2021/2118). Gemiddelde dekking Nederlandse verzekeraars: €12,5 miljoen. Premium polis: €25-50 miljoen. Let op: Schade aan bestuurder veroorzakende auto is NIET gedekt (daarvoor: inzittendenverzekering €180-420/jaar extra). Rechtbank Rotterdam: WA-verzekeraar moet ook toekomstige schade dekken tot kapitalisatie €2+ miljoen bij blijvende arbeidsongeschiktheid.
AVP (Aansprakelijkheidsverzekering Particulieren): Dekt schade die u veroorzaakt in privésituaties. Dekking: €1,25 miljoen (standaard) tot €2,5 miljoen (premium). Kosten: €50-95/jaar. Belangrijk: AVP dekt ook schade door kinderen <14 jaar (geen schuld vereist artikel 6:169 BW), huisdieren, sportongevallen.
Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
WIA (Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen): Loondienst >35% arbeidsongeschikt na 2 jaar ziekte. Uitkering 70-75% laatstverdiende loon (gemaximeerd €68/dag). IVA (volledige arbeidsongeschiktheid >80%): Tot AOW. WGA (gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid 35-80%): 3 maanden tot 10 jaar afhankelijk van mate. Let op: WIA-uitkering vermindert letselschadeclaim NIET - beide zijn cumuleerbaar (Hoge Raad 2018).
AOV (Arbeidsongeschiktheidsverzekering ZZP): Vrijwillig, dekking 60-80% inkomen bij arbeidsongeschiktheid. Premie: €80-280/maand afhankelijk van leeftijd, beroep, dekking. Eigenrisicotermijn: 30 dagen-24 maanden (langer = lagere premie). Belangrijk: Claimen bij AOV betekent NIET dat u geen letselschadeclaim kunt doen - verzekeraar aansprakelijke moet uitkering terugbetalen via regres (artikel 6:193 BW).
Zorgverzekering en Letselschade
Zorgverzekeraar betaalt medische kosten, maar: Eigen risico €385 (standaard 2026), Niet-vergoede zorg (>18 fysiotherapie, >8 oefen therapie, alternatieve behandelingen), Restitutiepolis beperkingen (vrije specialistkeuze kost 10-30% eigen bijdrage). Al deze kosten claimt u bij aansprakelijke verzekeraar.
Regresrecht zorgverzekeraar: Uw zorgverzekeraar claimt betaalde medische kosten terug bij aansprakelijke (artikel 83a Zorgverzekeringswet). Dit gaat automatisch, u hoeft niets te doen. Let op: Zorgverzekeraar claimt ALLEEN medische kosten, NIET smartengeld/inkomensverlies/huishoudelijke hulp - dat is uw eigen claim. Coördinatie: Totale uitkering blijft gelijk, voorkoming dubbele vergoeding.
Kosten en Schadeposten Specificatie
Medische Kosten - Volledig Vergoedbaar
Alle redelijke medische kosten komen voor vergoeding in aanmerking: Diagnostiek (specialistconsulten €165-280, MRI €380-620, CT €285-450, bloedonderzoek €45-180), Behandeling (fysiotherapie €85-110/sessie, ergotherapie €95-130, psychologische begeleiding €110-145/uur), Medicatie (pijnstillers, ontstekingsremmers, maagbeschermers), Hulpmiddelen (krukken €35, brace €180-450, TENS €280).
Ook extra zorgkosten: Eigen risico zorgverzekering (€385 standaard 2026), eigen bijdrage fysiotherapie na 18 sessies (€43/sessie vanaf 19e), alternatieve therapieën indien medisch geïndiceerd (osteopathie €65-95, acupunctuur €60-85). Rechtbank Utrecht oordeelde 2024 dat 24 sessies osteopathie vergoedbaar zijn indien specialist dit adviseert voor chronische nekpijn na whiplash.
Inkomensverlies - Actueel en Toekomstig
Loondienst: Werkgever betaalt eerste 2 jaar door (Ziektewet), u claimt inkomensschade bij verzekeraar vanaf ziekteverl ofdag. Berekening: Brutoloon - UWV-uitkering - ziekengeld = netto derving. Gemiddeld €180-320 per ziektedag afhankelijk van salaris. ZZP/Ondernemer: Omzetverlies - doorlopende kosten = inkomensschade. Bewijs via BTW-aangiftes, bankafschriften, offerte-aanvragen niet gedaan.
Toekomstig verlies: Bij blijvende arbeidsongeschiktheid (>2 jaar) berekent arbeidsdeskundige toekomstig inkomensverlies tot AOW-leeftijd. Voorbeeld: 35-jarige met €45k inkomen, 40% blijvend arbeidsongeschikt, 32 jaar tot pensioen = €18.000/jaar × 32 jaar × contantwaardefactor 0,75 = €432.000 gekapitaliseerd.
Huishoudelijke Hulp en Aanpassingen
Huishoudelijke hulp: Vergoeding voor taken die u niet meer kunt: Schoonmaken (€18-25/uur), boodschappen (€20/uur), maaltijdbereiding (€22/uur), tuinonderhoud (€25-35/uur). Gemiddelde claim bij blijvende beperkingen: 8-15 uur/week × €22 × 52 weken = €9.100-17.160 per jaar. Bij blijvende schade: gekapitaliseerd bedrag €180.000-420.000 afhankelijk van leeftijd.
Woningaanpassingen: Traplift (€4.200-7.800), douchestoel (€180-450), antislip voorzieningen (€280-650), drempelhulp (€150-380), verbreding deuren rolstoel (€2.400-4.500), keukenumbouw (€8.000-18.000).
Veelgestelde Vragen
Moet ik bewijzen dat ik deze taken zelf deed?
Nee, niet strikt. Er wordt uitgegaan van wat voor uw woonsituatie normaal is. Foto's van eerdere projecten of getuigenverklaringen kunnen wel helpen.
Wat als mijn partner de taken overneemt?
Ook dan krijgt u vergoeding. Uw partner verricht nu extra werk dat anders door u zou worden gedaan. Dit is "verplaatste schade".
Hoe lang krijg ik deze vergoeding?
Zolang u de beperkingen heeft. Bij tijdelijk letsel tot herstel, bij blijvend letsel levenslang (vaak als afkoopsom).
Wat als ik in een huurwoning woon?
Ook dan kunt u verlies zelfwerkzaamheid claimen voor taken die niet door de verhuurder worden gedaan, zoals tuinonderhoud of eigen verfraaiingen.
Verlies zelfwerkzaamheid claimen?
Wij berekenen gratis uw vergoeding voor verlies zelfwerkzaamheid. Geen kosten vooraf.
Gratis berekening