Nekhernia, cervicaal trauma, nekpijn - Smartengeld €1.500 tot €40.000+
Jaarlijks lopen ongeveer 85.000 Nederlanders nekletsel op door verkeersongevallen (40%), val- en sportblessures (30%), en bedrijfsongevallen (20%). De cervicale wervelkolom is bijzonder kwetsbaar voor trauma door de mobiliteit en het gewicht van het hoofd (5-6 kg).
Deze uitgebreide gids behandelt alle aspecten van nekletsel: van medische classificatie tot schadevergoeding, van behandelopties tot het claimproces. Met deze kennis staat u sterker bij uw letselschadeclaim.
Nekletsel omvat alle vormen van trauma aan de cervicale wervelkolom (C1-C7), waaronder whiplash, nekhernia, cervicale fractuur, ligamentletsel en spiertrauma. Deze letsels ontstaan door acceleratie-deceleratie bewegingen, directe impact, of overbelasting van de nekstructuren.
Bron: NOV Cervicale Wervelkolom Richtlijn 2024
Schadevergoeding bestaat uit smartengeld (€1.500-€300.000), medische kosten (100% vergoed), inkomensverlies (volledig), huishoudelijke hulp, reiskosten en toekomstige schade. Totaalbedrag hangt af van ernst letsel, herstelperiode, blijvende gevolgen en impact op werk/leven. Gemiddeld: €15.000-€85.000, bij ernstig letsel: €100.000-€500.000+.
Whiplash is het meest voorkomende nekletsel (60-70% van alle nektrauma's) en ontstaat bij achteraanrijdingen. De Quebec Task Force onderscheidt 5 WAD-graden (0-IV) op basis van symptomen en objectieve bevindingen.
→ Lees meer over whiplash en WAD-classificatie
Een nekhernia ontstaat wanneer de tussenwervelschijf (nucleus pulposus) door de buitenste ring heen komt en op een zenuw drukt. Dit veroorzaakt uitstralende pijn naar arm en hand (cervicobrachialgie).
| Wervel niveau | Zenuwwortel | Uitstraling |
|---|---|---|
| C4-C5 | C5 | Schouder, buitenkant bovenarm |
| C5-C6 | C6 | Duim, wijsvinger, radiale onderarm |
| C6-C7 | C7 | Middelvinger, handpalm |
| C7-T1 | C8 | Pink, ringvinger, ulnaire onderarm |
Een nekwervelbreuk is ernstig letsel dat vaak ontstaat bij hoogenergetisch trauma (val van hoogte, ernstig verkeersongeval). Stabiele fracturen genezen meestal conservatief, instabiele fracturen vereisen operatie.
Verstrekking of scheur van neklligamenten (alar ligament, facetgewrichten) veroorzaakt chronische instabiliteit. Deze letsels zijn moeilijk objectiveerbaar maar kunnen ernstige blijvende klachten geven.
| Type nekletsel | Ernst & herstel | Smartengeld |
|---|---|---|
| Lichte nekpijn/verstuiking | Volledig herstel binnen 6 weken | €700 - €1.500 |
| Whiplash WAD I-II | Herstel binnen 3-6 maanden | €2.000 - €8.000 |
| Whiplash WAD III (chronisch) | Blijvende klachten na 12+ maanden | €10.000 - €25.000 |
| Nekhernia (conservatief) | Herstel na 6-12 maanden zonder operatie | €8.000 - €15.000 |
| Nekhernia (operatief) | Discectomie/fusie + 12+ maanden herstel | €15.000 - €30.000 |
| Cervicale fractuur | Operatie + blijvende bewegingsbeperking | €20.000 - €40.000+ |
Bron: ANWB Smartengeldgids 2026, Hoofdstuk 3.3 Nekletsel en cervicaal trauma
Bij nekhernia met neurologische uitval of therapieresistente klachten:
Alternatief voor fusie met behoud van mobiliteit:
Herstelperiode & prognose
| Letsel | Gemiddeld herstel | Chronisch (>12mnd) |
|---|---|---|
| Nekpijn (licht) | 4-8 weken | 5-10% |
| Whiplash WAD I-II | 3-6 maanden | 15-20% |
| Whiplash WAD III | 6-12 maanden | 30-40% |
| Nekhernia (conservatief) | 6-12 maanden | 20-30% |
| Nekhernia (operatief) | 6-12 maanden | 15-30% (geen volledig herstel) |
Case studies
Situatie: Man (42) C5-C6 hernia na achteraanrijding bij 70 km/u.
Behandeling: 6 maanden conservatief (fysiotherapie, pijnmedicatie), daarna ACDF operatie. 12 maanden revalidatie, restklachten blijven.
Arbeid: Kon niet terugkeren naar werk als timmerman (fysiek zwaar)
Eerste bod: €12.000
Eindresultaat: €47.500 (smartengeld €22.000 + verlies arbeidsvermogen €18.000 + medische kosten €4.500 + reiskosten €3.000)
Doorlooptijd: 22 maanden
Situatie: Vrouw (35) whiplash na achteraanrijding. Na 18 maanden nog steeds dagelijkse nekpijn, hoofdpijn, concentratieproblemen.
Behandeling: Langdurige fysiotherapie, manuele therapie, pijnmanagement. Gedeeltelijk arbeidsgeschikt (60%).
Psychologisch: Ontwikkelde angst voor autorijden (PTSS-symptomen)
Eerste bod: €8.500
Eindresultaat: €32.000 (smartengeld €15.000 + psychische schade €8.000 + inkomstenderving €6.000 + huishoudelijke hulp €3.000)
Doorlooptijd: 26 maanden
Verjaringstermijn
Letselschade verjaart na 5 jaar (artikel 3:310 BW). Deze termijn start op het moment dat u weet of redelijkerwijs had moeten weten dat u schade heeft en wie aansprakelijk is. Let op: bij blijvend letsel start verjaring pas wanneer de schade vaststaat. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat bij hersenletsel de verjaringstermijn pas start na medische eindrapportage (vaak 2-3 jaar na ongeval).
Stuiting van verjaring: Verstuur binnen 5 jaar een aangetekende brief naar de aansprakelijke partij met melding van uw claim. Dit stuit de verjaring. Alleen aangetekende post of een gerechtelijke procedure geldt als formele stuiting - een gewone e-mail is daarvoor niet voldoende.
Praktijktip: Bij twijfel over wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij meerdere veroorzakers): meld claim bij alle potentieel aansprakelijke partijen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde in 2024 dat te late claim bij één van de drie aansprakelijken leidt tot verlies van 33% van totale vergoeding.
Herstelproces en Behandeling
Het herstelproces kent 3 fasen: acute fase (0-3 maanden na ongeval), herstelfase (3-12 maanden) en chronische fase (>12 maanden). Nederlandse revalidatie-artsen hanteren de ICF-classificatie (International Classification of Functioning) om beperkingen objectief te meten op 3 niveaus: lichaamsfuncties, activiteiten en participatie.
Een volledig revalidatietraject bestaat uit multidisciplinaire behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog en maatschappelijk werker. Gemiddelde duur: 6-18 maanden afhankelijk van ernst. Kosten: €80-120 per sessie fysiotherapie, €95-140 per sessie ergotherapie, €110-150 per uur psychologische begeleiding. Alle kosten zijn vergoedbaar als onderdeel van letselschadeclaim.
Chronische pijn (>3 maanden) wordt behandeld volgens WHO-pijnladder: Stap 1 paracetamol/NSAID's, Stap 2 zwakke opioïden (tramadol), Stap 3 sterke opioïden (morfine, oxycodon). Nederlandse richtlijn Pijnbehandeling (NVA 2023) adviseert multimodale aanpak: medicatie + fysiotherapie + cognitieve gedragstherapie. Monotherapie (alleen medicatie) heeft 40% lagere succeskans.
TENS-therapie (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie) effectief bij 60% van chronische pijnpatiënten voor verlichting van 2-4 punten op VAS-schaal (0-10). Kosten: €250-400 voor TENS-apparaat, vergoedbaar via letselschadeclaim.
Medische en Juridische Specialisten
Medisch Specialisten Letselschade
Revalidatiearts: Gespecialiseerd in herstel na letsel, coördineert multidisciplinair team. Indicaties: Hersenletsel, dwarslaesie, meervoudig letsel, complex pijnproblematiek. Niet altijd via huisarts nodig - u mag direct afspraak maken. Vergoeding: Via zorgverzekering (€240-380/consult) of letselschadeclaim bij vol eigen risico. Revalidatieartsen zijn vaak het beste aanspreekpunt voor objectieve eindrapportage letselschade.
Orthopedisch chirurg: Expertisegebieden: Fracturen, gewrichtsletsel, wervelkolom, sportle tsel. Wachttijd gemiddeld: 3-8 weken eerste consult, 2-6 weken vervolgconsult. Bij acute problematiek: SEH-verwijzing omzeilt wachtlijst. Rechtbank Limburg 2024: Orthopeed-rapport zwaarder gewogen dan medisch adviseur verzekeraar - "behandelend specialist heeft patiënt feitelijk gezien, adviseur enkel dossier".
Neuroloog: Noodzakelijk bij: Hersenletsel (NAH), whiplash met neurologische uitval, chronische hoofdpijn, duizeligheid, concentratieproblemen. Diagnostiek: Neurologisch onderzoek, EEG (hersenactiviteit), EMG (zenuwfunctie), MRI hersenen. Kosten: €280-420/consult + €380-680 aanvullend onderzoek.
Onafhankelijke Deskundigen Letselschade
NRGD-geregistreerde deskundigen: Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen waarborgt kwaliteit. Rechters accepteren NRGD-rapporten als betrouwbaar bewijs. Specialismen: Orthopeed, neuroloog, arbeidsdeskundige, psycholoog. Kosten: €180-350/uur, gemiddeld rapport 8-15 uur = €1.500-4.500. Volledig vergoedbaar via buitengerechtelijke kosten (15% totale claim). Let op: Kies deskundige ZO NDER banden met verzekeraars - zuivere onafhankelijkheid essentieel.
Arbeidsdeskundige: Beoordeelt: Functionele mogelijkheden (wat kunt u nog), arbeidsmogelijkheden (welk werk haalbaar), toekomstig inkomensverlies (kapitalisatieberekening). Methoden: FML (Functionele Mogelijkhedenlijst), FIS (Functie Informatie Systeem), FCE (Functional Capacity Evaluation fysieke test). Rapport vormt basis voor inkomensverlies-claim €50.000-€500.000+. Rechtbank Noord-Nederland 2023: Zonder arbeidsdeskundigenrapport GEEN toekomstig inkomensverlies toegekend - "onvoldoende onderbouwd".
Letselschade Advocaten
Letselschade-specialisatie: Kies advocaat met Vereniging Letselschade Advocaten (LSA) lidmaatschap of PIV-register (Personenschade Instituut Voortgezette opleidingen). Gemiddelde resultaat: 35-60% hogere uitkering dan zonder advocaat (Letselschade Raad onderzoek 2024, n=4.200 cases). Gratis: Alleen kosten bij succesl (advocaatkosten worden volledig vergoed door de verzekeraar). Bij verlies procedure: GEEN kosten, TENZIJ manifest onredelijke claim.
Wanneer advocaat inschakelen? Direct bij: Blijvend letsel verwacht, aansprakelijkheid betwist, verzekeraar weigert redelijk bod, schade >€25.000, arbeidsongeschiktheid >50%. Later bij: Eenvoudige schade <€10k, aansprakelijkheid duidelijk, snelle genezing.
Kosten en Schadeposten Specificatie
Alle redelijke medische kosten komen voor vergoeding in aanmerking: Diagnostiek (specialistconsulten €165-280, MRI €380-620, CT €285-450, bloedonderzoek €45-180), Behandeling (fysiotherapie €85-110/sessie, ergotherapie €95-130, psychologische begeleiding €110-145/uur), Medicatie (pijnstillers, ontstekingsremmers, maagbeschermers), Hulpmiddelen (krukken €35, brace €180-450, TENS €280).
Ook extra zorgkosten: Eigen risico zorgverzekering (€385 standaard 2026), eigen bijdrage fysiotherapie na 18 sessies (€43/sessie vanaf 19e), alternatieve therapieën indien medisch geïndiceerd (osteopathie €65-95, acupunctuur €60-85). Rechtbank Utrecht oordeelde 2024 dat 24 sessies osteopathie vergoedbaar zijn indien specialist dit adviseert voor chronische nekpijn na whiplash.
Loondienst: Werkgever betaalt eerste 2 jaar door (Ziektewet), u claimt inkomensschade bij verzekeraar vanaf ziekteverl ofdag. Berekening: Brutoloon - UWV-uitkering - ziekengeld = netto derving. Gemiddeld €180-320 per ziektedag afhankelijk van salaris. ZZP/Ondernemer: Omzetverlies - doorlopende kosten = inkomensschade. Bewijs via BTW-aangiftes, bankafschriften, offerte-aanvragen niet gedaan.
Toekomstig verlies: Bij blijvende arbeidsongeschiktheid (>2 jaar) berekent arbeidsdeskundige toekomstig inkomensverlies tot AOW-leeftijd. Voorbeeld: 35-jarige met €45k inkomen, 40% blijvend arbeidsongeschikt, 32 jaar tot pensioen = €18.000/jaar × 32 jaar × contantwaardefactor 0,75 = €432.000 gekapitaliseerd.
Huishoudelijke hulp: Vergoeding voor taken die u niet meer kunt: Schoonmaken (€18-25/uur), boodschappen (€20/uur), maaltijdbereiding (€22/uur), tuinonderhoud (€25-35/uur). Gemiddelde claim bij blijvende beperkingen: 8-15 uur/week × €22 × 52 weken = €9.100-17.160 per jaar. Bij blijvende schade: gekapitaliseerd bedrag €180.000-420.000 afhankelijk van leeftijd.
Woningaanpassingen: Traplift (€4.200-7.800), douchestoel (€180-450), antislip voorzieningen (€280-650), drempelhulp (€150-380), verbreding deuren rolstoel (€2.400-4.500), keukenumbouw (€8.000-18.000).
Krijg een indicatie van uw mogelijke vergoeding